Author: geert
Verslag van de spoorstaking in Gent
Veel reizigers begrepen dat een liberalisering van het openbaar vervoer niet enkel voor de werknemers van de NMBS slecht zou zijn, maar ook voor hen. Onze pamfletten en kranten raakten vlot verspreid, een aantal reizigers wilde op de hoogte gehouden worden van onze campagnes en standpunten.
Toen de vakbondsmilitanten begonnen aan te komen, verdeelden we ons pamflet dat op het personeel was gericht (zie dit pamflet). Dit pamflet werd goed onthaald, de solidariteit en ondersteuning van buitenaf werd op prijs gesteld. Vanaf 22u gingen de militanten naar de sporen om het personeel van de nog rijdende treinen te overtuigen van de noodzaak van de actie. Veel bestuurders en begeleiders stonden positief tegenover de actie. Van de verdeeldheid onder de vakbondsleidingen, is er aan de basis niet veel te merken. De treinen bleven staan, sommigen reden enkel door om thuis te geraken terwijl andere personeelsleden een lift naar huis kregen van vakbondsmilitanten.
Zodra alles plat lag, werd buiten nog wat nagebabbeld. Er werd opgeroepen om de volgende ochtend zeker aan het piket deel te nemen. Wij spraken nog met Jozef Cnudde die ons de onderhandelingen met de top uitlegde. Hij stelde onder meer dat er honderden functies van mensen die met pensioen gaan, niet ingevuld worden. Een akkoord met de directie over het aanwerven van laaggeschoolden wordt vandaag niet meer nageleefd. Andere personeelsleden hadden het over tientallen verlofdagen die ze niet kunnen opnemen. Iemand had het zelfs over 100 dagen!
Deze staking gaat niet enkel om het goederentransport, is er een breed ongenoegen over de werkomstandigheden bij de NMBS. Een liberalisering van het binnenlands reizigersverkeer zal dit enkel nog verergeren. Het is een bedreiging voor de veiligheid van personeel en reizigers en het zal de stiptheid verder ondermijnen. Als antwoord daarop is er nood aan een eengemaakt actieplan over alle vakbonden heen gekoppeld aan een informatie- en mobilisatiecampagne onder de reizigers.
Staking bij De Lijn in Vlaams-Brabant. Verslag van aan het piket.
Rond twaalf uur stonden er nog een tiental arbeiders aan het piket. Volgens een van de twee ACLVB-delegees waarmee we spraken, was er veel ongenoegen onder de chauffeurs en werd de staking gesteund door het gehele personeel. Er zijn al maandenlang onderhandelingen tussen de vakbonden en de directie over besparingen bij De Lijn. Deze onderhandelingen slepen al lang aan, maar zonder resultaat.
Sinds begin september zijn een aantal maatregelen ingevoerd die een ernstige aanvallen op de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs vormen. Rij- en rusttijden worden niet meer gerespecteerd; chauffeurs moeten lange shiften (tot negen uur) rijden met weinig of geen pauze, waardoor er geen tijd is om te eten of gewoon naar het toilet te gaan. Deze beperking en in veel gevallen zelfs afschaffing van de rusttijd ondermijnt niet alleen de arbeidsomstandigheden van de chauffeur, het is ook een gevaar voor de veiligheid. Vermoeide chauffeurs doen meer ongevallen. Een delegee uit Overijse zei ons dat de reizigers dit ook begrijpen en veel begrip hebben voor de actie. Het beperken van de rusttijden is ook een bedreiging voor hun veiligheid en het zet de stiptheid verder onder druk. Nu worden onverwachte vertragingen vaak opgevangen met de rusttijden tussen twee ritten, als dit wegvalt zijn er natuurlijk meer vertragingen.
De directie is verantwoordelijk voor deze staking. Haar besparingsmaatregelen bedreigen de dienstverlening en de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs. Naast de problemen inzake rij- en rusttijden is er een personeelstekort dat blijft aanhouden. In de stelplaats Leuven zouden 20 extra chauffeurs moeten worden aangenomen, maar op dat vlak is de directie niet bepaald snel.
Het personeelstekort maakt het moeilijk voor chauffeurs om verlof te nemen. Samen met de lange shifts en de stress door het gebrek aan pauzes tussen twee ritten, zorgt dit voor steeds meer moeilijkheden voor het gezin en/of het sociale leven van de chauffeurs. Het is niet verwonderlijk dat werken voor De Lijn steeds minder aantrekkelijk is.
De directie verklaarde in de media dat het personeel zonder onderhandelingen is overgegaan tot de stakingsactie. Er wordt al maandenlang gevraagd naar een oplossing voor het personeelstekort, maar de directie blijft doof voor deze eis. Blijkbaar erkent de directie nu zelf dat de gesprekken tussen vakbonden en directie dovemansgesprekken waren en geen “onderhandelingen”.
NMBS ontspoort. Directie bereidt kaalslag voor personeel en dienstverlening voor
- Maandag 11 oktober 2010 staking goederentak – solidariteitsacties – personeelsvergaderingen met werkonderbreking
- Maandag 18 oktober 2010 algemene staking NMBS-groep
De komende weken zal er opnieuw actie gevoerd worden door het spoorwegpersoneel. Het ongenoegen zit diep. Bij de reizigers is er overigens ook ongenoegen: stiptheid is niet bepaald de sterkste kant van de NMBS. De oorzaak is niet te zoeken bij het personeel, maar aan het systematisch opdrijven van de werkdruk. Keertijden zijn beperkt tot het absolute minimum. Er is een tekort aan materieel. Onderhoud gebeurt ondertussen zonder stock, wisselstukken moeten besteld worden. Bepaalde lijnen zijn verzadigd. De directie wil nu een stap verder gaan met de privatisering van het goederenvervoer en met de liberalisering van het binnenlandse reizigersvervoer. Redenen genoeg om tot actie over te gaan.
Neen aan de liberalisering en privatisering
De concrete aanleiding voor de acties is de discussie rond B-Logistics (voorheen B-Cargo), het goederenvervoer. Daarover wordt al een jaar onderhandeld, maar de directie is onwrikbaar.
Het goederenvervoer zou in een filiaal van privaat recht worden ondergebracht. NV Logistics is momenteel nog een lege doos. Personeel, locomotieven en aanhorige diensten maken vooralsnog deel uit van de NMBS. Er is veel onduidelijkheid. In een overgangsperiode zullen er bijvoorbeeld drie ‘types’ machinisten zijn. De directie wil voornamelijk contractuelen. Maar deze nieuwkomers moeten opgeleid worden. Er wordt ook gehoopt op bedienden die bereid zijn hun statuut op te geven en contractueel te worden. Misschien dat sommigen zwichten voor een hogere verloning en een bedrijfswagen. Een tweede groep zal gevormd worden door zij die hun statuut niet willen opgeven, maar wel bereid zijn aan nieuwe, slechtere condities te werken voor de NV. Een laatste, waarschijnlijk grote groep wordt die van de statutairen die gedwongen worden te werken voor de NV, maar wel aan de arbeidsvoorwaarden van de NMBS. Hier hoeft geen tekeningetje duidelijk te maken dat dit de eenheid van het personeel niet ten goede zal komen. De contractuelen zullen onder andere Paritaire Comité’s vallen (226 en 140). Hun sociaal overleg verloopt dus gescheiden van dat van de statutairen. Bovendien zullen ze georganiseerd zijn in andere vakbondscentrales. Bij De Lijn heeft men alle moeite om het personeel van de pachters te betrekken bij acties. Na 5 jaar wil men volledig overgeschakeld zijn op contractuelen.
Eens operatief kan de NV in een handomdraai geprivatiseerd worden. Kwestie van aandelen verkopen. De commercialisering en het wegvallen van de overheidssteun (gevolgen van de liberalisering) maken nu al dat niet alle ritten lucratief zijn. Het verspreid vervoer en kleinere klanten zijn ronduit verlieslatend. (wanneer men bij verschillende bedrijven vrachten moet rangeren, en vervoeren naar verschillende bestemmingen spreekt men van ‘verspreid vervoer’) Resultaat: meer vrachtwagens op de weg. Dat is wat de huidige verkeerssituatie met de vele files en het milieu net nodig hadden…
Er is nog steeds grote onduidelijkheid over de rangeeractiviteiten (RCC’s). Het ziet er naar uit dat de RCC’s bij de NMBS vervoersmaatschappij kunnen blijven. De RCC’s zouden dan wel hun diensten aan dezelfde voorwaarden aan de verschillende spelers moeten aanbieden. Maar de directie is niet bereid te zeggen over hoeveel statutairen en welke taken het gaat. Noch wil ze garanties geven over een toekomst binnen de NMBS-groep. Een filialisering en verkoop aan de privé is dus niet uitgesloten.
Nadat eerder de markt van het goederenvervoer per spoor werd opengebroken, werd begin dit jaar ook het internationaal reizigersverkeer geliberaliseerd. Begin september werden de concrete gevolgen voor de reizigers duidelijk. B-Europe is nu net als B-Logistics een louter commerciële activiteit van de vervoersmaatschappij NMBS. De overheid komt hierin niet meer tussen. Voor de dienstverlening aan de loketten betaal je. Creatief als de directie is werd dit zakkengraaien een ‘persoonlijke assistentietoelage’ gedoopt. Aanvankelijk hoopte men op €7 per dossier. Na enkele werkonderbrekingen aan de internationale loketten werd dit afgezwakt naar €7 voor een HST, €3,50 voor klassieke internationale trein en een vrijstelling tot het eerste station over de grens. De internationale loketten van Brussel Noord werden evenwel gesloten. De directie hoopt op een opbrengst van €3 miljoen.
De voornaamste motivatie moeten we zoeken in de afbouw van de tewerkstelling aan de loketten. Reizigers worden naar automaten en internet gedreven. Een online boeking met VISA is trouwens ook niet gratis. De NMBS plaatste een openbare aanbesteding voor de vernieuwing en uitbreiding van de automaten. Met een lagere verkoop aan de loketten, kan ook het personeel afgebouwd worden. Ook voor de loketten binnenlandse verkoop heeft men gelijkaardige plannen (dossierkost). Bovendien zijn 200 jobs bedreigd. En bovenop de loketten die sinds kort niet meer openen in de namiddag, wil men in 45 stations de loketten definitief sluiten. Het is in dit licht dat het gerucht over de afschaffing van de verkoop in de treinen moet gezien worden. Geen biljet betekent dan sowieso een boete.
Voor treinbegeleiders zou dit meteen een impact hebben op het loon. Nu krijgen ze een premie die berekend wordt op de verkoop in de trein, een variabel bedrag dat netto al snel oploopt tot €100 euro.
Samengevat betekent liberalisering minder dienstverlening (afbouw van de loketten en persoonlijke begeleiding) aan hogere prijzen.
Ook alarmerend is de intentie om al in 2011 de loketten, maar ook de onderstationschefs te onttrekken aan NMBS. Met het oog op de nakende liberalisering moeten zij hun diensten op een ‘niet-discriminerende’ manier aanbieden aan de verschillende spelers op de markt. Zij mogen dus niet langer deel uit maken van de NMBS die maar één van de operatoren zal zijn.
Ook verontrustend is de afschaffing van de seingevers en de operatoren seingeving ten gevolge van de automatisering. Met technologische vooruitgang is op zich niets mis, maar in dit systeem betekent het de teloorgang van statutaire betrekkingen.
Ook elders worden voorbereidingen getroffen. Bij ICT kondigde men 250 aanwervingen aan. Dit blijkt nu om contractuele betrekkingen te gaan, niet bij INTRA, maar bij een ‘dochter’. Eigen ervaring wordt slechts gebruikt om externe consultants op te leiden. Jaarlijks strijken die ongeveer €70 miljoen op.
Wat ook speelt is dat nog niet alle elementen van het laatste Sociaal Akkoord werden uitgevoerd. Zo wacht het rijdend personeel al sinds 2008 op de uitbetaling van een aantal premies. In theorie gaat op 1 januari 2011 een nieuw Sociaal Akkoord in. Maar de onderhandelingen zijn nog steeds niet opgestart.
Liberalisering en privatisering zijn nefast voor de dienstverlening en voor het personeel!
Acties op 11 en 18 oktober
ACOD Spoor had op voorhand aangekondigd dat het na een overleg met de directie op 4 en 6 oktober zou beslissen over een staking op 11 oktober. Het overleg leverde niets op waardoor er normaal gezien op 11 oktober tot een algemene staking zou worden overgegaan. Maar de leiding van ACOD Spoor had intussen onvoldoende gedaan om dat dreigement waar te maken. Een deel drong aan op een latere datum. Vandaar dat op 11 oktober het zwaartepunt zal liggen op de goederen. Op 18 oktober zal de staking algemeen zijn.
Het gebrek aan een actieplan laat zich voelen en zorgt voor verwarring. Voor velen is het onduidelijk of er gestaakt wordt, wanneer en door wie. Ook de inzet is niet voor iedereen helder. Dit gaat over veel meer dan de toekomst van de goederen. Dit gaat over het spoor in haar geheel. Iedereen is betrokken. Liberalisering en privatisering zijn in een stroomversnelling gekomen.
Aanstaande maandag roept ACOD Spoor het goederenpersoneel op tot een 24uren staking. Ook solidariteitsacties zijn gedekt. In de voormiddag worden personeelsvergaderingen met werkonderbreking georganiseerd. Die kunnen tot een uitbreiding van de staking leiden.
De andere vakbonden staan onder druk van onderuit en ongetwijfeld zullen veel van hun militanten aansluiten bij de acties. De onafhankelijke spoorbond OVS zegde haar steun toe aan de staking van 11 oktober, maar twijfelt nog over 18 oktober. ACV Transcom heeft pas op 28 oktober een militantenvergadering om haar strategie te bepalen. Eerder verwierp ze al het directievoorstel. De komende twee dagen zal blijken of de ACV militanten zullen wachten tot eind oktober.
Eerder riep ASTB op tot een staking op dinsdag 19 oktober 2010. Deze kleine Franstalige bond van hoofdzakelijk machinisten (900tal) ontstond als reactie op het ongeval van Pécrot in 2001. Vooral in de provincie Namen staat ASTB sterk. In de pers kondigde ASTB aan de sporen te zullen bezetten.
Resultaat: op 11 oktober zal bij de Goederen worden gestaakt en zullen hier en daar delen van de Reizigers zich aansluiten. Tijdens en na de gewestlijke personeelsvergaderingen van ACOD-Spoor kunnen de acties bovendien uitbreiding kennen. En op 18 oktober zal opnieuw actie worden gevoerd met een oproep tot een algemene spoorstaking. Er wordt ook gewag gemaakt van een actieplan voor november met een beurtrol voor de verschillende Gewesten.
Het is duidelijk dat er nood is aan eengemaakte acties waarbij van onderuit aan een actieplan wordt gewerkt. Er is een groot ongenoegen onder het personeel. Het zal er op aankomen om dit ongenoegen op een eengemaakte wijze te organiseren in krachtige acties die een duidelijke boodschap naar voor brengen en steeds proberen om ook reizigers actief mee te betrekken in het protest. De discussies rond de prijzen en de afbouw van de loketten, maar ook de stiptheid en het gebrek aan veiligheid zijn allemaal voorbeelden van hoe personeel en reizigers dezelfde belangen hebben en bijgevolg samen moeten protesteren.
Gesprekken toekomst NMBS Logistics zitten muurvast
De nieuwssites hebben vandaag zowat allemaal een bericht over de onderhandelingen bij NMBS Logistics:
Het dossier over de filialisering van NMBS Logistics lijkt opnieuw muurvast te zitten. De christelijke vakbond zegt dat de directie tijdens een samenkomst van het sturingscomité van de spoorwegmaatschappij geen garanties heeft kunnen geven over de sociale aspecten van de filialisering van de vrachtdivisie. De vakbond eist onder meer dat een aantal taken als een spoorgebonden activiteit zouden worden gedefinieerd, die verplicht door statutairen zouden moeten worden uitgevoerd. Dat zou ook garanties moeten bieden bij een eventuele toekomstige verkoop aan een investeerder. Eind deze maand zal de vakbond naar eigen zeggen een definitief standpunt bepalen, maar voegt er aan toe dat daarbij eventueel tot acties zal kunnen besloten worden. Het herstelplan van de divisie werd begin dit jaar op Europees vlak goedgekeurd, maar er is nog altijd geen akkoord met de vakbonden. De socialistische vakbond ACOD heeft al een stakingsaanzegging lopen.
Waarom geen algemeen verzet tegen het volledige project van filialisering?
Griekenland. Spoorarbeiders vechten terug
De spoorbonden hebben opgeroepen tot dagelijkse werkonderbrekingen van verschillende sectoren van spoorarbeiders. Er wordt ook een algemene spoorstaking van onbepaalde duur gehouden tijdens de parlementaire bespreking van het wetsvoorstel.
Er zal meer vastberaden actie nodig zijn. De acties van de spoorarbeiders moet gekoppeld worden aan een oproep tot steun van de andere vakbonden en andere sectoren. De overkoepelende vakbondsfederatie GSEE weigert intussen om solidariteitsacties te voeren.
De strijd van de spoorarbeiders kan samen met de acties van het stadsvervoer, de telecom, de elektriciteitsarbeiders en andere sectoren een voorbeeld worden en een aanzet tot meer veralgemeende massastrijd tegen de zware besparingsmaatregelen van de regering.
De Lijn. Eengemaakt verzet tegen besparingen nodig!
Schrappen van ritten en beperken van rij- en rusttijd
De besparingsmaatregelen kaderen in een besparingsplan van 51,8 miljoen euro in 2010 en 40 miljoen in 2011, opgelegd door de Vlaamse Regering. Dit jaar wil De Lijn 30 miljoen besparen op exploitatie en 21 miljoen op marketing, strategische projecten,…
De besparingsmaatregelen en de timing verschillen per regio, maar in grote lijnen zijn ze dezelfde. In de mooie woorden van De Lijn gaat het over een “optimalisatie van de dienstverlening”. In de praktijk is er een beperking van ritten met weinig reizigers, het beperken van de rusttijden en waar mogelijk het beperken van de rittijden als eerste stap. Hiertoe wordt gewerkt met minbus, een computerprogramma dat de meest optimale diensten berekent. Wat georoute bij De Post betekende, moet minbus voor De Lijn worden. Resultaat: rusttijden worden beperkt zonder rekening te houden met vertragingen en verkeersdrukte.
De volgende stap is het effectief schrappen van ritten met een te lage bezetting en vroege en late ritten zoals dit bijvoorbeeld al gebeurt met het avondvervoer in Gent en Antwerpen. Hierdoor worden vooral de meer landelijke gebieden geraakt waar sowieso al weinig bussen rijden. Of zoals een aantal burgemeesters uit de Westhoek het stelde: “Als er lijnen of ritten moesten bijkomen in het verleden, werden we overgeslagen. Maar nu er bespaard moet worden, zijn wij bij de eersten.” Misschien moeten de burgemeesters hun partijgenoten in de Vlaamse regering eens aanspreken?
Personeel en reizigers betalen de rekening
De Vlaamse regering stelt dat de werkvreugde van het personeel niet mag verminderen en dat de reizigers geen hinder mogen ondervinden… Deze woorden zijn misschien mooi voor de camera’s, maar de praktijk is anders. Het is duidelijk dat het personeel en de reizigers het besparingsplan zullen moeten dragen.
Chauffeurs moeten langere diensten rijden met een pak minder rusttijd en een strakker uurschema. Dit zal niet alleen zorgen voor meer vertragingen, maar ook voor meer stress, agressie en ongevallen. Voor reizigers betekent het dat ze ofwel hun bus of tram vaker te laat zullen zien komen of dat hij zelfs helemaal niet meer komt.
Mobiliteit en milieu worden steeds belangrijkere thema’s maar als puntje bij paaltje komt, wordt er bespaard op openbaar vervoer en zijn mensen verplicht zich met de auto te verplaatsen of thuis te blijven.
Nood aan eengemaakt verzet: 24-urenstaking en nationale betoging
De staking in West-Vlaanderen was zeker geen maat voor niets. Onder meer de rij- en rusttijden zijn gevoelig verbeterd. Maar zolang het besparingsplan doorgevoerd wordt, zullen we aan de ene kant verliezen wat we aan de andere kant hebben gewonnen. De staking was een goed begin en toont aan dat strijd loont.
Maar meer is nodig, er is nood aan eengemaakt verzet tegen de besparingsplannen. Alle regio’s worden zwaar geraakt door de besparingen en overal is de frustratie groot. Waarom als volgende stap geen 24-urenstaking bij heel De Lijn en als het kan, samen met chauffeurs van de pachters die eveneens geraakt worden, gekoppeld aan een nationale betoging. Hiervoor kan er eveneens gemobiliseerd worden onder de reizigers, eventueel samen met de actiegroepen van reizigers zoals een groep uit de wijk Den Dam in Antwerpen die reeds een betoging organiseerde tegen het schrappen van hun buslijn 19. Op deze manier kan er gewerkt worden aan een front van personeel van De Lijn en de pachters en reizigers.