Libreparcours NL

Tag: NMBS

  • Sociale verkiezingen bij de NMBS: stem voor strijdbare kandidaten!

    Begin december worden voor het eerst in de geschiedenis van de Belgische spoorwegen sociale verkiezingen gehouden. Het personeel kan 561 vertegenwoordigers kiezen voor 88 Comités en Subcomités Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW’s), 3 Bedrijfscomités voor Preventie en Bescherming op het Werk en 5 Gewestelijke Paritaire Commissie (GPC’s, vergelijkbaar met een ondernemingsraad op lokaal niveau). Voor het Nationaal Paritair Comité zijn er geen verkiezingen. Het argument van de democratisering reikt blijkbaar niet tot het belangrijkste overlegorgaan. Zes vakbondsorganisaties hebben lijsten ingediend.

    -> PDF van deze stemoproep

    Rol van de politieke agenda van de regering

    Het was logisch geweest indien de sociale verkiezingen bij de NMBS aansloten bij die in de privé en een aantal openbare diensten, zoals De Lijn. Daar zijn de volgende verkiezingen in 2020. Maar de regering wilde nog sociale verkiezingen bij het spoor voor de parlementsverkiezingen van 2019. Om de politieke agenda van de regering te dienen, worden nu op een drafje sociale verkiezingen georganiseerd met te weinig stembureaus, te weinig ruchtbaarheid en wellicht een bijhorende lage opkomst. De eerste verkozenen zullen geen vier maar zes jaar zetelen: tot in 2024.

    Het doel van N-VA was van bij het begin duidelijk: “De onverantwoordelijke houding van de Waalse vakbonden richt het bedrijf stilaan maar zeker te gronde. Elke staking berokkent miljoenen euro’s schade. Daarom wil de N-VA sociale verkiezingen invoeren bij de spoorwegen, net als in privébedrijven.” Nu wordt de representativiteit van de erkende organisaties in de sociale overlegorganisaties nog bepaald door het ledenaantal. De rechtse regering hoopt via sociale verkiezingen de historische positie van ACOD/CGSP te ondermijnen.

    Er wordt geprobeerd om de kleine liberale vakbond meer voet aan wal te geven, onder meer door de opname van VSOA als enige kleinere bond in het NPC. De poging om met de wet-Bellot van 2016 de meeste kleinere aangenomen vakorganisaties uit te sluiten, werd gelukkig van tafel geveegd door de klacht van de Onafhankelijke Vakbond Spoorwegpersoneel (OVS) bij het Grondwettelijk Hof. Het argument van de regering rond democratie is cynisch: zelf probeert ze met ondemocratische maatregelen vakorganisaties uit te sluiten en tolereert ze geen verkiezingen voor het belangrijkste overlegorgaan.

    Regering weigert te investeren in personeel en dienstverlening: 663 miljoen euro minder voor de NMBS

    Sociale verkiezingen zijn nationaal gezien deze die het dichtst bij de mensen staan. Het aantal kandidaten bij gewone sociale verkiezingen overtreft in ruime mate het aantal kandidaten bij de meest democratische politieke verkiezingen, met name de gemeenteraadsverkiezingen. Kandidaten worden verkozen op basis van een dagelijkse inzet. De collega’s kennen de kandidaten die ze kiezen doorgaans persoonlijk.

    Zowel voor HR-Rail als de vakbonden was het zoeken naar de aanpak. Binnen de vakbonden werd gezocht naar een mengeling van gekende militanten met nieuwe kandidaten. Daarbij zijn nieuwe mensen gevonden die een actievere rol willen spelen binnen de vakbonden en in de verdediging van de belangen van hun collega’s. Het zorgde bovendien voor meer discussie over het belang van de vakbond, maar ook over het nut en de beperkingen van de bestaande sociale overlegorganen. Op die basis kunnen de bonden zich versterken.

    Nog voor de programma’s klaar waren, was er al duidelijkheid over welke gadgets er zouden komen. Cadeautjes zijn plezant, maar zullen de personeelstekorten niet opvullen en evenmin antwoorden bieden op de noden. De affiches en pamfletten blijven doorgaans wat vaag, de inhoud blijft te vaak beperkt tot droge opsommingen met meer uitleg over de bestaande comités. De beste manier om ons te versterken in de strijd voor meer middelen, meer collega’s, betere arbeidsvoorwaarden en betere dienstverlening is door die uitdagingen te benoemen en te bespreken met zoveel mogelijk collega’s. Dat is hoe we een hogere opkomst kunnen realiseren.

    De besparingen en voorbereidingen op de liberalisering zetten enorme druk op het personeel dat meer moet doen met minder. In 2018 daalde het aantal voltijdse equivalenten onder de 30.000, in 2004 waren we nog met meer dan 40.000! In dezelfde periode steeg het aantal reizigers met 40%. In de praktijk vertaalt zich dit in collega’s die hun verlof niet krijgen, vollere prestaties en spookstations. Daarbovenop is er een geplande productiviteitsstijging van 4% in 2019. En alsof dat nog niet genoeg is, eist de directie nog meer productiviteit voor elke kruimel die het personeel vraagt (denk aan herwaardering bestuurders, dossier kredietdagen, …) Iedereen die wel eens de trein neemt weet dat er middelen nodig zijn, maar de dotatie van de Belgische staat aan NMBS en Infrabel is onder deze regering met 20% afgebouwd. In 2019 zal die dotatie 663 miljoen euro lager liggen dan in 2014.

    Stem voor strijdbare kandidaten

    De druk van de regering en de directie leggen de beperkingen van het overlegsyndicalisme bloot. De aanvallen komen van alle kanten en in alle formaten. Op een versneld tempo worden dossiers eenzijdig doorgedrukt om de vakbonden voorbij te steken. Het gebrek aan stevig antwoord zorgde voor heel wat onvrede over de vakbondsleidingen. We moeten de sociale verkiezingen aangrijpen om onze krachten te versterken en de vakbondswerking te democratiseren. De sterkte van de vakbonden ligt in de mogelijkheid om personeel samen te brengen in strijd voor onze belangen. Bouwen aan en stemmen voor strijdbare posities, kunnen de druk en de betrokkenheid van onderuit versterken om zo onze strijd te winnen.

    De vakbonden beperken zich vaak tot het aanklagen van wat misloopt, maar dat ondervinden de collega’s dagelijks. De aangeboden oplossingen blijven te algemeen: dat het personeelstekort moet opgelost worden met meer personeel weet iedereen. Werkbaar werk en veiligheid, wie kan daar tegen zijn? Veel personeelsleden blijven op hun honger zitten: hoe zal dat werkbaar werk georganiseerd worden, hoe kunnen we ons pensioen nog verdedigen, hoe kunnen we de besparingen die de veiligheid bedreigen stoppen? Er zijn verschillen tussen vakbonden en lokaal ook door initiatieven van militanten. Maar we zullen sterker staan waar militanten verkozen worden die opkomen voor een mobiliserend en offensief eisenplatform.

    Niet enkel het resultaat, ook de opkomst is belangrijk. Het feit dat de verkiezingen op een drafje worden georganiseerd, zal wegen op de opkomst. Het zijn de eerste sociale verkiezingen en er kan dus niet vergeleken worden. Een zwakke opkomst zal echter gebruikt worden om nieuwe aanvallen in te zetten. Zwakheid langs onze kant zet aan tot agressie aan de overkant. Wij roepen op om te stemmen en daarbij de voorkeur te geven aan strijdbare kandidaten die streven naar een strijdsyndicalisme.

    Iedere beroepscategorie heeft specifieke zorgen en op elke werkplek zijn er militanten nodig die er alles aan doen om hun collega’s te verdedigen. Het is doorheen acties dat militanten en collega’s zich als voortrekkers hebben getoond. Zij moeten gesteund worden, los van de vakbond waarvoor ze kandidaat zijn. Die verkozen posities moeten we gebruiken om collega’s meer te informeren, betrekken en mobiliseren. Zo kunnen we een begrepen en gedragen strategie ontwikkelen waarmee we niet alleen de aanvallen stoppen maar ook zaken afdwingen. Zo bouwen we aan een krachtsverhouding op de werkvloer om op te komen voor sterke publieke spoorwegen met respect voor personeel en zorg voor de reizigers. Dat is een alternatief op diegenen die vandaag de spoorwegen afbreken.

     

    Dit standpunt is collectief opgemaakt voor de blog Libre Parcours (libreparcours.net), een initiatief opgezet door LSP-leden in de sector, waaronder kandidaten bij de sociale verkiezingen in zowel Vlaanderen, Wallonië als Brussel en dit voor verschillende vakbonden.

  • NMBS: ENKEL STRIJD LOONT !

    Na meerdere dagen van spontane stakingen, hebben de onderhandelingen tussen vakbonden en directie nog steeds niet tot een akkoord geleid. De directie doet alsof ze wil onderhandelen, maar stelt enkel minieme wijzigingen voor. Mobiliteitsminister Bellot staat open voor de intrekking van de rondzendbrief over kredietsdagen (KD’s), maar wel in ruil voor andere maatregelen die de productiviteit verhogen.

    « Er is meer dan KD’s »

    De spontane staking toont dat de woede en frustratie bij het personeel enorm is. Het gaat niet meer enkel over het bericht van de KD’s, maar ook over de vele besparingsmaatregelen die vaak eenzijdig opgelegd worden: het protocol van sociaal akkoord dat niet gesteund wordt door de meerderheid van het personeel, de concentratie van de seinhuizen en administratieve diensten, het verder afbouwen van het personeelsbestand en de stijgende werkdruk, de sluiting van stations en loketten, de constante aanpassing van de reglementering die voor onveilige situaties zorgt, de afschaffing van het inbrengen als arbeidstijd van de treinvertragingen, en een hele resem andere zaken.

    Maar de echt “zware dossiers” komen nog! De One Man Car met treinen die zouden rijden zonder begeleider, het pensioendossier, de liberalisering van binnenlands reizigersvervoer, en nog meer. Dit allemaal tegen de achtergrond van besparingen en belastingsverhogingen aan de lopende band (de indexsprong, pensioenleeftijd op 67, Turteltaks, accijnsverhogingen,…). Op onze piketten kwamen veel delegaties langs van andere vakbonden of individuen om hun solidariteit te uiten. Iedereen wordt immers getroffen.

    Tegenover de opeenvolgende aanvallen, de agressie van de directie, en het communautaire discours : nood aan een actieplan !

    Het besef groeit dat we er met één dag staking of één betoging niet gaan komen. Het voorbeeld van de loodsen, de luchtverkeersleiders en de cipiers tonen dit aan. Het actieplan II van de vakbonden wordt nu al deels voorbijgestreefd door steeds meer stakingsaanzeggingen en acties. Magistraten staken in Nijvel op 2 juni en in Brussel op 7 juni. BBTK social profit houdt een actie met stakingsaanzegging op 10 juni. De TEC is op woensdag 1 juni de 2de stakingsdag ingegaan en waarschijnlijk volgen nog sectoren.

    De strijdbaarheid van de spoormensen wordt doorkruisd door de dreiging met straffen door HRRail en het gebrek aan ordewoorden en organisatie van de spoorbonden. De straffen bestaan uit een eenmalige boete van 12,5 € en een strenge vermaning. Wie een straf krijgt, heeft 10 werkdagen tijd (weekend niet inbegrepen) om advies in te winnen. Teken dus niet onmiddellijk!

    De stakingsaanzegging door de socialistische bond voor woensdag tot en met vrijdag (1 tot 3 juni), en het intrekken ervan enkele uren later langs Vlaamse zijde, heeft de verwarring naar een nieuw hoogtepunt gestuwd en de spontaan groeiende stakingsbeweging grotendeels lamgelegd ondanks de stakingsbereidheid en plannen om de staking te organiseren in Antwerpen, CW Mechelen, Turnhout, Hasselt, Oost-Vlaanderen en andere plaatsen.

    Donderdag (2 juni) komt de socialistische bond nationaal samen om een gezamenlijk standpunt in te nemen en hopelijk de verwarring op te lossen. Er is nood aan een specifiek actieplan om de strijd langdurig te organiseren. Bijvoorbeeld iedere week 24u of 48u staken, wat loonsverlies beperkt tot een vijfde. Zo zouden we langer kunnen volhouden. Er is reeds een stakingsaanzegging door de socialistische vakbond (voor zowel de publieke als de private sectoren). Deze methode zou ook toelaten om regelmatig personeelsbijeekomsten te organiseren, de beweging uit te breiden tot alle werkplaatsen en stakingspiketten te zetten aan stations en ingangen van de werkzetels om de staking te doen respecteren. Ook moet de hand gereikt worden naar andere sectoren, zowel openbare als private, om samen strijdinitiatieven te nemen.

    Deze regering weet niet van ophouden en moet zo snel mogelijk ten val gebracht worden om aanvallen op de arbeiders en hun gezinnen een halt toe te roepen !

    Wij eisen

    • volledig intrekking van de rondzendbrief over de kredietdagen
    • stop de toepassing van het Protocol van Sociaal Akkoord dat niet gedragen wordt door de meerderheid van het personeel, stop ook de productiviteitsverhogende maatregelen die in de marge van het PSA zijn goedgekeurd of nog op tafel liggen
    • intrekking van het Plan Galant
    • integratie van de centrale eisen van de verschillende beroepscategorieën
    • geen enkele sanctie of bestraffing van de stakers

  • Solidariteit met de stakende spoormannen/vrouwen!

    cheminotsMet LibreParcours willen we onze (actieve) solidariteit betuigen aan de stakers bij het spoor. Een staking met als concrete aanleiding het afnemen van verschillende KD’s. Maar vooral een staking tegen heel het besparingsplan bij de Belgische spoorwegen.

    Een besparingsplan van maar liefst 3 miljard € op kap van personeel en reizigers. Een plan dat tot op het bot snijdt en de mobiliteits- en klimaatproblemen alleen maar zal doen verergeren.

    In deze neoliberale logica moet alles plaats maken voor de winsten van een beperkte elite. Niet alleen door te besparen op dienstverlening, maar evengoed door de hapklare stukken te privatiseren en de rest af te bouwen. Op deze, of eender welke andere regering die een besparingsbeleid doorvoert om de winsten te maximaliseren, hoeven we niet te rekenen.

    Naomi Klein stelde al dat “stakende spoorarbeiders de klimaatactivisten van de 21e Eeuw zijn.” Voor onze regering is klimaat enkel iets om af en toe ronkende verklaringen over te doen, om nadien terug te gaan naar de orde van de dag. De media gaat hier klakkeloos in mee en volgt regering en patronaat bijna kritiekloos in hun leugens.

    Vergelijk de verontwaardiging van de traditionele media over de stakingsacties bij het spoor met de berichten over de Belgische bedrijven die vorig jaar maar liefst 62 miljard € naar Luxemburg doorsluisden om belastingen te ontwijken. Niet alleen de hypocrisie druipt ervan af, het maakt ook meteen duidelijk aan welke kant ze staan. Wie zijn hier de profiteurs?

    Diezelfde media praat de regering na en wil ons laten geloven dat langs Vlaamse kant er geen basis is voor het protest en de Vlamingen de maatregelen steunen. Niets is minder waar, niet bij het spoor, niet bij andere sectoren. Niet alleen de media doet hier zijn werk, ook aarzelingen bij de syndicale leiding doen hun werk.

    Regering en patronaat gaan in de aanval op het stakingsrecht met sancties voor stakers, tussenkomsten van deurwaarders en politie, de dreiging van de minimale dienstverlening. We mogen hier niet in meegaan. In het verleden zijn er al heel wat toegevingen gedaan, maar de aanvallen blijven komen en gaan steeds verder, regering en patronaat zullen niet rusten tot dit volledig aan banden is gelegd. De enige manier om dit te vrijwaren, is hoe het is bekomen. Door ervoor te vechten!

    Met LibreParcours zullen we er dan ook alles aan doen om de (actieve) solidariteit verder te organiseren.

    Bannière_libreparcours_NL

  • Geen ambitie rond klimaat en bovendien besparingen op spoor: deze regering is onverantwoord

    16611354404_90a3b430a9_zDe aanval van de rechtse regering op het spoor schakelt een versnelling hoger. Eerder werd al vooropgesteld om 20% van de middelen voor de NMBS te schrappen. Nu wordt dit vertaald naar praktische voorstellen met onder meer een verhoging van de arbeidsduur en opdrijven van de flexibiliteit. Het personeel ligt onder vuur, maar ook de reizigers. Een vijfde van de middelen van de NMBS schrappen, betekent onvermijdelijk slechtere dienstverlening. Als het van de directie afhangt, komen er bovendien ook ‘flexibelere’ tarieven. Lees: meer betalen voor minder diensten. Als we de regering laten doen, wordt de NMBS voorbereid op een privatisering. Dan kunnen de tarieven helemaal ‘flexibel’ worden en betalen we ons blauw voor steeds minder dienstverlening.

    Terwijl de politieke verantwoordelijken in dit land moeite hebben om tot een klimaatakkoord te komen, heerst er wel een grote consensus als het gaat om de afbouw van het spoor terwijl dit net een deel van het antwoord op zowel de klimaatcrisis als de mobiliteitsproblemen vormt. De afbouw van de dienstverlening wordt bovendien op schandalige wijze in de schoenen van het personeel geschoven. Als het personeel durft te reageren op de afbraakpolitiek, wordt het een onverantwoorde houding verweten. Maar wie is eigenlijk onverantwoord: diegenen die midden een klimaatcrisis en een groeiend fileprobleem het openbaar vervoer willen afbouwen, of diegenen die daartegen protesteren?

    Om het individueel verkeer te verminderen, zou een drastische uitbreiding van het openbaar vervoer op basis van een plan van publieke investeringen een belangrijke stap zijn. Het ontmoedigen van individueel verkeer door het openbaar vervoer gratis te maken en bovendien uit te breiden inzake aanbod, zou het milieu ten goede komen en ons land een goed eind op weg zetten om een vermindering van de uitstoot te realiseren. Het zou bovendien een antwoord bieden op de fileproblemen, of denken de regeringen echt dat het volstaat om gewoon nog wat beton bij te leggen?

    Maar neen, dit soort voorstellen is niet wat de rechtse regering voor ogen heeft. De klimaattrein heeft ze letterlijk en figuurlijk gemist. En dus richt ze haar woede tegen de trein op zich. Hoe kan een vermindering van de middelen met 20% anders gezien worden? Het personeel is er nu de eerste dupe van. Er worden eisen gesteld om flexibeler en langer te werken. Rechtse politici zoals Van Quickenborne verklaren dat het afschaffen van een vakantiedag voor koningsdag toch niet zo erg kan zijn. Misschien moet Van Quickenborne eens een maandje meedraaien in een stelsel ‘buiten reeks’. Een paar keer om 4u ’s ochtends beginnen, soms eens tot 23u ’s avonds werken en dit alles pas een paar dagen op voorhand aangekondigd.

    Er wordt begonnen met een aanval op het personeel, maar de gevolgen daarvan zullen verder gaan en tasten onvermijdelijk ook de dienstverlening voor de reizigers aan. Het feit dat het personeel reageert op de aanvallen wordt aangegrepen om personeel tegen reizigers op te zetten. Het personeel vroeg een duidelijk antwoord van de vakbonden. De aangekondigde stakingen komen er natuurlijk snel, waardoor het niet evident is om deze georganiseerd te krijgen. Deze beperking in het actieplan wordt meteen aangegrepen door de regering om eens te meer de kwestie van minimale dienstverlening op de agenda te zetten. Om de politieke agenda van afbouw van de dienstverlening te realiseren, wil de regering protest hiertegen verbieden. Met deze regering krijgen we straks enkel nog minimalistische dienstverlening.

    Personeel en reizigers hebben dezelfde belangen. Er zijn drastische investeringen nodig in openbaar vervoer als antwoord op de gebreken vandaag, maar ook op de klimaatuitdagingen en de fileproblemen. Tevreden personeel is een voorwaarde om het openbaar vervoer degelijk te laten rijden. Niet de rechtse regering of de directie of hun duurbetaalde consultants laten de treinen rijden, dat gebeurt door het gewone spoorpersoneel.

    De ernst van de aanval op het personeel vereist een ernstig antwoord. Dat gebeurt best door een zorgvuldig opgesteld opbouwend actieplan waarmee ook naar de reizigers wordt gestapt om onze gezamenlijke belangen te verdedigen. Slecht voorbereide stakingsacties dreigen onze slagkracht te ondermijnen. Een informatie- en mobilisatiecampagne is nodig om de acties goed te organiseren, zowel onder personeel als onder reizigers. De rechtse regering zal niet aarzelen om deurwaarders en stakingsbrekers in te zetten, de dagelijkse propaganda in de gevestigde media draait nu al op volle toeren om dit voor te bereiden. Regering en directie gaan voor een harde confrontatie, we moeten ons antwoord daarop afstemmen.

     

  • Afbouw personeel en middelen bedreigt het spoor

    spoorstaaktBovenop de mobilisatie naar de nationale betoging van 7 oktober, maken de spoormannen en -vrouwen zich ook klaar voor een nieuwe fase van strijd tegen de voortschrijdende liberalisering van onze spoorwegen, de afbouw van de dienstverlening, de uitholling van de arbeidsvoorwaarden, het gebrek aan personeel, … en alsof dat nog niet genoeg was, nu ook een reeks aanvallen op hun democratisch recht om te staken. De Linkse Socialist sprak met een vakbondsmilitant bij het spoor.

    Interview door Jarmo (Antwerpen) uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

    Jullie maken zich op voor een nieuw actieplan? Waarover gaan deze stakingen juist?

    “Dat klopt. Wij worden op verschillende fronten tegelijk aangevallen. Eerst en vooral beschikken wij nog altijd niet over een protocol van sociaal akkoord (vergelijkbaar met een collectieve arbeidsovereenkomst). Het vorige protocol liep af in 2010 en werd daarna met één jaar verlengd. Dat betekent dat we dus al vier jaar zonder cao zitten.

    “In april kwam de directie dan toch met een tekst waar een voorstel tot protocol instond. Die tekst was echter compleet onaanvaardbaar voor het personeel. 95% van de voorgestelde maatregelen bestonden uit afbraak van de dienstverlening en een uitholling van de arbeidsvoorwaarden. De overige 5% van de tekst (de elementen die ‘positief’ moesten zijn voor het personeel) was totaal niet geconcretiseerd. Zo wordt zelfs op de vraag voor een fietsvergoeding of een verhoging van het bedrag van de maaltijdcheques niet ingegaan. Slechts één van de twee maatregelen kan er komen.

    “Tegelijk vraagt de directie wel om statutaire werknemers te mogen ontslaan! Terwijl het personeelsbestand nu al slinkt omdat een groot deel van de gepensioneerden niet vervangen worden, willen de bazen nog agressiever mensen op straat zetten. Het zou erop neerkomen dat wie niet meer mee is met de recentste technologieën zijn baan zou verliezen, of dat je simpelweg pech hebt als je werkpost afgeschaft wordt.”

    Jullie verwachten dus ook dat er in de toekomst ontslagen zouden kunnen vallen?

    “De besparingen bij de NMBS komen neer op een inkrimping met één vijfde, of 20%, van de middelen. Dat betekent dat er ongetwijfeld volledige werkstations afgeschaft zullen worden. Met de afschaffing van een extralegale feestdag wil men 10 miljoen euro besparen…

    “De teneur van de tekst laat duidelijk zien wat de houding van de bazen is. Er wordt met geen woord over de verzekering van tewerkstelling gerept. In de vorige tekst werd nog gesteld dat NMBS met minstens 38.000 werknemers zou blijven werken. In de realiteit zijn dat er nu nog maar 34.000.”

    We mogen dan toch aannemen dat deze tekst door de vakbonden is afgeschoten?

    “Dat klopt. Maar ondertussen zitten we wel nog steeds zonder protocol; wat wil zeggen dat er dus ook geen koopkrachtverhoging is om de indexsprong te compenseren.”

    Op welke fronten worden jullie nog aangevallen?

    “Er wordt over gesproken om onze pensioenen te berekenen op basis van de laatste 4 jaar van de carrière. Dat was voorheen het laatste jaar. Dit zou een verlies van honderden euro per maand kunnen betekenen voor gepensioneerde spoormannen en -vrouwen.

    “Vanaf 2016 zullen er geen statutaire aanwervingen meer gebeuren. Statutairen die op pensioen gaan, zullen niet vervangen worden. Dat is enorm problematisch, want wie blijft er straks nog over om de rechten van iedereen te verdedigen? Het statuut bij de NMBS is zo ongeveer één van de laatste manieren om in België nog een degelijke vorm van werkzekerheid te hebben.

    “Ook de liberalisering van de spoorwegen zet zich sluipend voort. Argos, een Zwitsers investeringsfonds, kon voor 20 miljoen euro twee derden van de aandelen van NMBS Logistics in handen krijgen; en dat terwijl Logistics recent nog locomotieven en gebouwen van de NMBS gekregen heeft. Argos heeft Logistics dus voor een prikje opgekocht.”

    Hoeveel wordt er nu eigenlijk bespaard bij de NMBS en wat zijn enkele concrete gevolgen?

    “De NMBS moet tegen 2019 633 miljoen euro besparen. Dat komt neer op ongeveer 20% van de totale werkingsmiddelen. Dat zal betekenen dat de helft van de loketbedienden verdwijnen. Op diezelfde periode evolueren we van 365 seinhuizen in België naar een luttele 8 à 10: dat komt neer op 2000 seingevers die hun job verliezen. De retoriek van de bazen is ook bijzonder cynisch. Op het voorstadsnet stellen ze voor om treinbegeleiders te schrappen. Zonder treinbegeleiders zouden treinen immers minder lang blijven stilstaan in stations waardoor er minder tijd verloren wordt. Volgens de directie zijn treinbegeleiders die ervoor zorgen dat iedereen veilig op de trein zit voor die vertrekt, dus hinderlijk voor het treinverkeer.”

    Moeten we de aanvallen op het stakingsrecht ook in die context zien?

    “Uiteraard. Het is duidelijk dat de spoorbazen verwachten dat er verzet zal ontstaan tegen een zo verregaande agressie. Het spoorwegpersoneel staat erom bekend dat ze voor haar rechten opkomt. Dat zal ook nu niet anders zijn.

    “Het idee van een minimale dienstverlening bij het spoor is zeer problematisch. Gaan ze met opvorderingen werken, zoals in ziekenhuizen? Wij kunnen niet stellen dat er mensen sterven als het treinpersoneel staakt… Integendeel, een afbouw van de dienstverlening betekent minder veilige spoorwegen.

    “We zullen wel moeten staken om deze maatregelen tegen te houden. Anders riskeren we op langere termijn al onze rechten te verliezen.”

    Is er een grote stakingsbereidheid?

    “De actiebereidheid is groot, zowel langs Vlaamse als Franstalige kant, hoewel het actieplan niet duidelijk genoeg gecommuniceerd wordt, zowel naar het personeel als de reizigers om eenheid met hen op te bouwen tegen het media-offensief in. We weten alleen dat er op 9 oktober een 24-urenstaking komt, met verder in oktober nog regionale beurtstakingen. Dat zou eind oktober in een 48-urenstaking moeten uitmonden.”

  • Het lichtend pad van de liberalisering is voor personeel en reizigers het verkeerde spoor

    Spoor: stop de afbouw en liberalisering met gezamenlijke strijd van personeel en reizigers

    Piket aan station Antwerpen Berchem op 22 april

    Volgens spoorbaas Jo Cornu doet de NMBS te weinig voor te veel geld. Ondanks berichten over dure hotel- en restaurantrekeningen van toplui heeft Cornu het niet over de verspilling aan de top van de NMBS, maar onder meer over de prijzen voor reizigers en de lonen voor personeel. De huidige machtsstrijd aan de top gaat niet alleen over postjes maar is ook een voorbereiding op een harde besparingsoperatie. Met ‘flexibele’ ticketprijzen (lees: meer betalen tijdens de spits), ‘flexibele’ arbeidsvoorwaarden (lees: minder verdienen en gemakkelijker op straat gezet worden na een loopbaan vol onmogelijke werkuren) en een hertekening van de structuur, wordt een volledige liberalisering beoogd.

    Openbaar vervoer als alternatief op files

    Mobiliteit wordt een steeds groter probleem. De files worden jaar na jaar langer, het aantal incidenten met vrachtwagens en andere ongevallen neemt toe. Er gaat amper nog een week voorbij zonder groot incident op de weg en bijhorende monsterfiles. Hoe kunnen we vermijden dat de wegen dichtslibben? Een forse investering in openbaar vervoer lijkt ons een evident antwoord. Het is een maatregel die goed is voor de mobiliteit, het milieu en de leefbaarheid van de steden. Door het openbaar vervoer gratis te maken, wordt de toegankelijkheid bovendien groter. Is dit niet haalbaar? De 4 miljard euro die de regering jaarlijks uitgeeft aan het subsidiëren van bedrijfswagens volstaat ruimschoots om het openbaar vervoer gratis te maken.

    Toch is dit niet waar de neoliberalen aan denken. Het aantal bedrijfswagens nam op vijf jaar tijd met 16% toe tot 650.000. Individueel wegverkeer wordt gesubsidieerd en daar mag niet aan geraakt worden, verklaarde schaduwpremier De Wever eerder dit jaar in het kader van de discussie over de tax shift. Vlaams minister Ben Weyts pleit dan maar voor een kilometerheffing voor personenwagens. (1) Deze heffing kan aangepast worden naargelang de uren en de plaats waar gereden wordt. Andreas Tirez van de denktank Liberales schrijft onder de titel “De overheid gokt te zwaar op de trein” dat de overheid niet zoveel in spoorverkeer moet investeren. (2) De komst van zelfrijdende auto’s en het particuliere taxibedrijf Uber zouden “geïndividualiseerd openbaar vervoer” aanbieden. Door geen rekening te houden met de 4 miljard euro voor bedrijfswagens, komt Tirez tot de verkeerde conclusie dat minder in wegverkeer wordt geïnvesteerd dan in spoorverkeer.

    Neen, momenteel worden de files gesubsidieerd en worden plannen gesmeed voor een verdere afbouw van het openbaar vervoer. Is dit om er voor te zorgen dat er voldoende middelen zijn om de files te subsidiëren? De besparingsoperaties bij De Lijn zorgden voor een daling van het aantal passagiers met 3% tussen 2011 en 2015. Bij de NMBS is er voorlopig nog een stijging, tussen 2004 en 2014 zelfs met 25% (wat dus minder is dan de stijging van het aantal bedrijfswagens). Deze stijging ging gepaard met duurdere prijzen (+50% inkomsten van reizigers) en een dienstverlening aangeboden door 10% minder personeel dat het met 13% minder locomotieven moest doen. (3) In vergelijking met honderd jaar geleden telt het spoornet een derde minder kilometers en er is een groeiende concentratie van reizigers op de grote lijnen. Kortom, ook bij de NMBS wordt een afbouw van de dienstverlening georganiseerd.

    Algemene aanval op personeel én reizigers in de maak

    16611347904_c9d2beb692_zEr zit een zware aanval op het personeel van de NMBS in de pijplijn. Een afgeschoten vertrouwelijk document “Bouwstenen voor een Protocol van sociaal akkoord” dat wij konden inzien, brengt de grote lijnen van wat delen van de directie en de regering willen. Als voorbereiding op een volledige liberalisering wordt een opgedreven productiviteit geëist met meer flexibiliteit (onder meer het optrekken van de maximale arbeidstijd of nog een andere berekeningswijze van de afwezigheid uit de woonplaats die tot 11 uur beperkt is), het opdrijven van de arbeidstijd (onder meer door het schrappen van verlofdagen) en het gemakkelijker maken van ontslag (personeel met minder dan 35 jaar dienst dat professioneel ongeschikt is of wiens betrekking afgeschaft is, wil de directie met een jaar verloning en outplacementbegeleiding aan de deur kunnen zetten).

    Het document werd afgeschoten, maar de grote lijnen werden nadien bevestigd door publieke verklaringen van spoorbaas Cornu, concrete besparingsplannen en ‘conclusies’ die uit een vergelijking met vier gelijkaardige spoorlanden (wellicht gaat het om Oostenrijk, Zwitserland, Nederland en Denemarken) getrokken worden.

    Vanaf 1 juli sluiten de loketten in nog eens 33 stations. Voor Cornu moeten er op lokale lijnen niet altijd treinbegeleiders ingezet worden. Het personeel in de werkplaatsen zou flexibeler moeten ingezet worden. De personeelsadministratie zou fors afgeslankt moeten worden, dat de dienst HR Rail niet betrokken is bij het maken van de plannen is veelzeggend. De treinbestuurders zouden nog flexibeler moeten werken. In het hoger genoemde document wordt gesproken over noodzakelijke aanwervingen “op basis van de werkgelegenheidsevolutie” van de voorbije jaren in plaats van op basis van het voorziene personeelskader. De vakbonden hebben het over een afbouw met ongeveer 2.700 jobs of een sociaal bloedbad dat even groot is als de sluiting van Opel Antwerpen enkele jaren terug.

    En verder zouden de tarieven voor de gebruikers fors moeten stijgen. Uit de vergelijkende studie (‘benchmark’) trekt Cornu de conclusie dat de inkomsten uit ticketverkoop te laag zijn. Hij pleit er niet voor om de prijzen in een keer met een derde te laten stijgen, maar wil een “flexibeler prijzenbeleid” met meer “commerciële vrijheid”. Het betekent meer betalen tijdens de spits.

    Dit is slechts een greep uit alle besparingsplannen die neerkomen op minder dienstverlening tegen hogere prijzen voor gebruikers en meer flexibiliteit voor het krimpende personeelsbestand.

    Het gebrek aan investeringen in materieel, personeel en dienstverlening gaat overigens wel gepaard met investeringen in de infrastructuur, een van de winstgevende delen die bij een privatisering gemakkelijk kan doorverkocht worden?

    De liberalisering en privatisering is het uiteindelijke doel van de hele operatie. Is dit om de kosten voor de overheid te beperken? Als we naar het Britse voorbeeld kijken, stellen we vast dat dit niet het geval is. De privatisering daar in 1994 leidde tot veel hogere ticketprijzen (tot het dubbele, waarom werden deze niet opgenomen in de vergelijkende studie die de directie liet uitvoeren?), minder dienstverlening en… een hogere overheidsbijdrage. Nu krijgen de private bedrijven dubbel zoveel als wat de overheidsdotatie voor de privatisering was! Het enige doel van de hele liberaliseringsoperatie is het openen van de spoormarkt voor bedrijven die er winsten boeken op de kap van personeel en reizigers.

    Personeel en reizigers samen in actie

    De plannen die stilaan duidelijk worden, moeten met verzet beantwoord worden. We mogen ons niet laten verdelen tussen beroepsgroepen of tussen personeel en reizigers. Met een collectieve klacht tegen de NMBS voor een vergoeding aan reizigers die tijdens stakingsdagen niet op hun bestemmin raakten, speelt Test-Aankoop jammer genoeg in op de golf van antistakingspropaganda in de gevestigde media. Het is een gemiste kans om een campagne op te zetten voor betere dienstverlening en dus ook met tevreden personeel en beter materieel, of waarom ook niet voor gratis openbaar vervoer?

    De antistakingspropaganda kan het beste beantwoord worden met een offensieve campagne van onderuit waarmee duidelijk wordt gemaakt dat personeel en reizigers dezelfde belangen hebben. Dat kan het beste door een strijdbare opstelling van vakbonden die het ongenoegen verenigen en omzetten in acties gericht op het eenmaken van personeel en reizigers. Een strategie die louter op onderhandelen gericht is en afgestemd is op de machtsstrijd aan de top (denk maar aan de poging om HR Rail te ondermijnen) of de verschillen tussen het personeel benadrukt (zowel tussen bonden als tussen personeelsgroepen), zal geen stap vooruit betekenen.

    Dat mobiliteit een gevoelig thema is, zagen we de afgelopen jaren met de Antwerpse actiegroepen tegen de Oosterweelverbinding of recent met het protest van reizigers tegen het onderbenutten van het station Gentbrugge. Het beste antwoord op de groeiende mobiliteitsproblemen is gratis en degelijk openbaar vervoer. De vakbonden kunnen een centrale kracht in een campagne hiervoor vormen. Het zou een mogelijkheid bieden om af te stappen van de geleidelijke afbouw en de defensieve antwoorden op de aanvallen op het personeel. Een offensieve benadering kan personeel en reizigers verenigen en de antistakingspropaganda van regering en gevestigde media doorprikken.

    Gratis en degelijk openbaar vervoer zou een enorme stap vooruit zijn inzake mobiliteit en milieu. Het botst evenwel op de winsthonger van de grote bedrijven die ook op de mobiliteitsmarkt hun greep en hun winsten willen vergroten. Haal onze mobiliteit uit handen van de grote bedrijven en de regering die de meest rendabele delen van het openbaar vervoer aan deze bedrijven wil overdragen! Strijden voor degelijk openbaar vervoer gaat in tegen de logica van het kapitalisme, wij koppelen dit dan ook aan een socialistisch alternatief.

     

    Voetnoten

    1. “Met beton alleen los je niets op”, interview met Ben Weyts, De Tijd 16 mei 2015
    2. “De overheid gokt te zwaar op de trein”, opiniestuk in De Tijd van 4 juni 2015
    3. Zie: “Test-Aankoop vergist zich: afbouw NMBS is probleem, niet verzet ertegen”, http://www.socialisme.be/nl/23775 en de verwijzingen bij dat artikel

  • NMBS. Staking van het personeel van de loketten

    greve_SNCB_liege_08-300x160Vandaag bleven heel wat loketten bij de NMBS dicht. Het initiatief voor de actie ging uit van het gemeenschappelijk vakbondsfront. Er werd gestaakt door personeel van de NMBS-afdeling Marketing & Sales. Het ging vooral om personeel van de loketten, daar stelt de directie immers een harde besparingsronde voor. Tegen 2020 zou twee derden van het personeel weg moeten. Op 30 mei besloot de raad van bestuur van de NMBS om de loketten in 33 stations te sluiten, in 2012-2013 sloten 38 stations. En er komen ook nog andere besparingen aan. Door de loketten te sluiten, wordt de dienstverlening afgebouwd.

    Zoals het pamflet van het personeel stelde, komen ze op “voor de jobs, maar ook voor de kwaliteit van de openbare dienstverlening aan de gebruikers. (…) Een automaat kan nooit het contact met een loketbediende vervangen. Een loketbediende is de enige die een gepersonaliseerde en kwaliteitsvolle dienst kan aanbieden.”

    • Solidariteit met het spoorpersoneel en alle slachtoffers van het besparingsbeleid!
    • Samen strijden, niet elk apart!
    • Voor een nieuw algemeen opbouwend actieplan met stakingen om de regering van de rijken weg te krijgen!

    Enkele foto’s uit het station Luik: