Libreparcours NL

Tag: de lijn

  • De Lijn: Muyters kan niet tellen, personeel is de pineut

    Vakbonden reageren met stakingsaanzegging tegen niet-naleven CAO

    19lijnDe drie vakbonden bij De Lijn dienden een stakingsaanzegging in die op 29 november afloopt. Tijdens het Paritair Comité voorbije donderdag deelde de directie mee dat ze zich niet aan de CAO 2013-2014 zal houden. Voor het afsluiten van die CAO had de Vlaamse regering immers een enveloppe van 7,2 miljoen euro voorzien voor 2014, maar nu blijkt dat de heer Muyters een rekenfout zou gemaakt hebben. Er is immers 1,2 miljoen euro tekort. Het personeel kan hiervoor opdraaien.

    In juni werd de CAO 2013-2014 gesloten bij De Lijn. Van in het begin maakte de Vlaamse regering duidelijk dat er voor 2013 geen enkele en voor 2014 een provisie van 7,2 miljoen euro was voorzien. De vakbonden hebben zich, met in het achterhoofd de loonstop, hierbij neergelegd en binnen dit kader een CAO gesloten.

    De belangrijkste punten in de CAO zijn één extra dag anciënniteitsverlof na drie en één na 30 jaar dienst en een niet recurrente resultaatgebonden bonus van 140 euro bruto op basis van een daling van het aantal arbeidsongevallen. Daarnaast staat er nog een verlenging van de geldelijke loopbaan in (nu tot 29 jaar) met en halve biënnale na twee jaar, verhoging fietsvergoeding en enkele andere kleinere punten.

    Bij het punt ‘Lijnwerk’ staat letterlijk “Indien na bekostiging van bovenvermelde maatregelen in de cao-provisie 2014 nog ruimte beschikbaar is, zal dit restbedrag aangewend worden voor sociale voorzieningen ten voordele van het personeel.” Er werd tijdens de onderhandelingen berekend dat het restbedrag ongeveer 2 miljoen euro zou bedragen. Het ziet er dan ook naar uit dat de 1,2 miljoen van het bedrag van Lijnwerk zal worden gehaald.

    Directie en Vlaamse regering schuiven zwarte piet naar elkaar door. Enkel consensus over wie gaat betalen

    Tom Van Der Veken, woordvoerder van De Lijn, stelde in de pers “De Lijn heeft altijd gezegd dt de cao wordt uitgevoerd, op voorwaarde dat de provisie er is”. Nochtans staat dit niet in het akkoord over de cao. Wat er wel in staat is: “De Vlaamse regering voorziet voor het afsluiten van een nieuwe CAO bij De VVM-De Lijn in begrotingsjaar 2014 een recurrente opstap van 7,2 miljoen euro.” Er staat nergens in dat dit een voorwaarde is ter uitvoering van de overeenkomst tussen de directie van De Lijn en de vakbonden.

    Muyters verdedigt zich. Hij stelt dat het helemaal geen rekenfout is, maar de 1.285.000 euro die tekort is voor 2014, zou al uitbetaald zijn in 2013. Nochtans is er geen enkele maatregel in de CAO die ingaat voor 1 januari 2014. Indien dit klopt, kunnen we ons afvragen waar dit geld naartoe is. Kan Muyters dan ook, net als De Lijn, open kaart spelen en aantonen wanneer en wat er met dit geld gebeurd is?

    Het is duidelijk dat de Vlaamse regering en De Lijn de zwarte piet naar elkaar willen doorschuiven. Maar even duidelijk is de consensus tussen beiden om dit door het personeel te laten betalen. Het is trouwens niet de eerste keer dat het personeel bij De Lijn moet opdraaien voor de fouten van anderen. Toen na de eerste besparingsronde bleek dat er een rekenfout van maar liefst 25 miljoen euro gemaakt werd bij de contracten bij de pachters, is de directie dit gaan zoeken bij personeel en door de vermindering van de dienstverlening. Het personeel en trouwens evengoed de collega’s die bij de pachters werken, hebben ervoor mogen opdraaien. Veolia en co hebben 25 miljoen in hun zakken kunnen steken.

    Sociaal overleg heeft gefaald, enkel door actie zullen we stappen vooruit zetten

    Na het paritair comité waarop dit werd bekend werd gemaakt, dienden de drie vakbonden meteen in gemeenschappelijk vakbondsfront een stakingsaanzegging in die op 29 november afloopt. ACOD stelt voorlopig op geen enkel niveau nog afspraken te maken of CAO’s te ondertekenen zolang deze CAO niet gehonoreerd wordt (al zal er wel verder onderhandeld worden in het kader van ‘De Lijn van de toekomst’). Dit is de enige manier om hier tegenin te gaan. Het zal er dan ook op aankomen om, indien nodig, de stakingsdreiging in effectieve actie om te zetten als de directie niet terugkomt op haar voornemen. Maar het zal eveneens belangrijk zijn dat de directie het duidelijke signaal krijgt dat het niet afgelopen zal zijn na één stakingsdag. Wij pleitten hier niet voor een staking tot de finish, maar we moeten vermijden dat de directie een staking uitzweet om dan verder te gaan met de orde van de dag.

    De vakbonden mogen vandaag enkel nog mee aan tafel zitten om de besparingen, reorganisaties en andere maatregelen op en zo goed en ‘sociaal’ mogelijke manier mee door te voeren. Bij de eerste besparingsronde stelde Hilde Crevits dat het ging om “snoeien om te groeien”. De maatregelen waren nog maar amper doorgevoerd, of het volgende besparingspakket lag al klaar. Hetzelfde verhaal bij de reorganisatie in het kader van ‘De Lijn van de toekomst’. In juni kwam de directie plots met een uitgewerkt plan tot reorganisatie op de proppen, waarbij een verregaande centralisatie wordt doorgevoerd en enkel de zogenaamde ‘kerntaken’ nog in de entiteiten blijven. Ondanks enorme gevolgen voor de bedienden o.a. in de diensten personeel, boekhouding en financiën en de latere gevolgen voor de rest van het personeel, mogen de vakbonden enkel mee rond de tafel zitten om de voorwaarden te onderhandelen en te zorgen voor een ‘sociale’ toets.

    Directie bereidt zich voor op confrontatie, wij moeten hen een stap voor zijn!

    Directeur personeelsbeleid Sonia Frey heeft al duidelijk gemaakt dat ze een soort “eenheidsstatuut” voor de chauffeurs wil creëren. De arbeidsvoorwaarden en statuut van chauffeurs verschilt immers van entiteit tot entiteit en zelfs binnen entiteiten zijn er verschillen. Tegen 2016, wanneer het nieuwe computerprogramma (SAP) wordt ingevoerd, moet dit rond zijn. Hiervoor zullen maar liefst 200 CAO’s moeten worden aangepast. Uiteraard zijn wij niet tegen een gelijkschakeling, maar dan wel met de beste voorwaarden voor iedereen en niet omgekeerd. Frey, samen met heel de directie, is zich hierop aan het voorbereiden. Ze zullen ook hier de vakbonden ongetwijfeld zien als een partner om dit op een ‘sociale’ manier door te voeren, al zal er zeker en vast wel rekening gehouden worden met x-aantal stakingsdagen.

    Wij zullen ons ook moeten voorbereiden, het zal noodzakelijk zijn om een krachtsverhouding uit te bouwen. En hier zal de eerste stap deze CAO zijn. Hoe harder en meer vastberaden we hier reageren, hoe sterker we erna zullen staan. Het zal niet enkel via sociaal overleg zijn dat we onze toekomst kunnen veilig stellen. We zullen een grens moeten trekken, anders zullen de besparingen en sociale afbraak nooit stoppen. Door indien nodig in actie te gaan om onze CAO te verdedigen, en een duidelijke neen tegen elke verdere besparing of sociale afbraak. Indien het effectief tot een staking komt, kan het een idee zijn om dan in alle entiteiten personeelsvergaderingen te organiseren om die discussie met alle collega’s te voeren. Want voor onze toekomst zullen we moeten vechten!

    Libre Parcours is een website gemaakt voor en door strijdbare syndicalisten en werknemers, wil u op de hoogte blijven? Schrijf u dan hier in op onze nieuwsbrief.

  • De Lijn: spiraal van meer betalen voor minder diensten

    Afbouw stoppen met campagne voor massale publieke investering in gratis en degelijk openbaar vervoer

    Wat reizigers en personeel al langer wisten wordt nu ook bevestigd met cijfers. Het aantal reizigers daalde op 2 jaar tijd met 7 miljoen naar 544 miljoen, het aantal overvolle voertuigen steeg van 543 naar 615, amper 51% reed op tijd en de klachten over de gevolgen van de besparingen bij de Vlaamse ombudsman schoten de hoogte in. Directeur-generaal Kesteloot stelde vorige week in De Standaard terecht dat extra besparen niet meer mogelijk is. Maar daar tegenover plaatste hij dan wel een prijsverhoging. Iedere besparing op kap van het personeel treft ook de reizigers en vice versa. Het is onderdeel van een neerwaartse spiraal.

    De directie van De Lijn doet er alles aan om de slechte cijfers onder de mat te vegen. Nochtans blijkt ook uit een eigen enquête van De Lijn dat de tevredenheid bij de reizigers afnam van 77% naar 63%. De directie stelt dat dit toe te schrijven is aan de onzekerheid over de geplande wijzigingen. En nog: “daarbij werden de ondervraagden ongetwijfeld sterk beïnvloed door de beeldvorming in de pers.” Volgens de Vlaamse ombudsman daarentegen is de stijging van het aantal klachten toe te schrijven aan de gevolgen van de besparingen. Vorig jaar steeg het aantal klachten met 3.000 tot 34.629.

    De cijfers geven inderdaad een vertekend beeld. De hoofdbrok van de besparingen op de dienstverlening kwam pas in de loop van het jaar. In Antwerpen, de grootste entiteit, gebeurde dat pas in september. De gevolgen van de laatste besparingsronde zijn dus nog maar gedeeltelijk zichtbaar in deze cijfers.

    Besparingslogica leidt tot negatieve spiraal

    In de beheersovereenkomst 2010-2015 formuleerden de Vlaamse regering en De Lijn heel wat mooie doelstellingen. Zo moest het aantal reizigers tegen 2015 met 15% stijgen, het aantal overvolle trams en bussen moest halveren en de stiptheid moest fors vooruit gaan. Dat klinkt mooi, maar zonder de nodige middelen blijft het bij holle woorden.

    Vandaag gaat het de andere kant uit en dreigt De Lijn door de besparingslogica in een negatieve spiraal te geraken. Iedere besparing leidt tot ofwel een afbouw van de dienstverlening en/of een daling van het aantal reizigers. Het resultaat is doorgaans een daling van de inkomsten, waarop nieuwe besparingen volgen.

    Het einde van de besparingen is nog niet in zicht. Zo moet het personeelbestand bij de bedienden en technische diensten met 6% omlaag tegen 2014 en blijven de middelen voor exploitatie bevroren, ondanks de stijgende kosten. Omwille van deze onderfinanciering door de Vlaamse regering wil Kesteloot nu een prijsverhoging.

    De directeur-generaal van De Lijn wil een stijging met 4,6% van de inkomsten uit bijdragen van de reizigers. Hoe dat exact ingevuld wordt, laat hij aan de Vlaamse regering over. Die zou in principe tegen Pasen een beslissing nemen, maar dat is weinig realistisch omwille van de meningsverschillen. Het principe van een grotere bijdrage door de reizigers wordt niet betwist, wel is er discussie over welke reizigers meer moeten betalen. CD&V en N-VA willen een bijdrage voor 65-plussers die vandaag gratis reizen. N-VA wil overigens nog verder gaan en alle sociale abonnementen afbouwen. SP.a wil het gratis vervoer voor 65-plussers en de sociale abonnementen behouden en wil de factuur naar de andere reizigers doorschuiven. De reizigers werden bij de vorige besparingsronde getroffen door een vermindering van de dienstverlening. En nu zouden ze voor die afgebouwde dienstverlening meer moeten betalen.

    Hoe ‘rendabel’ is rendabel genoeg?

    Alle traditionele partijen gaan mee in de idee dat de kostendekkingsgraad fors omhoog moet. De kostendekkingsgraad is het aandeel van de bijdragen van reizigers in de volledige kost van de dienstverlening. Momenteel bedraagt deze 15,3%. Dat betekent dat de prijzen voor de reizigers moeten stijgen en/of dat er verder bespaard moet worden. Mobiliteit wordt niet als een basisrecht en openbare dienst gezien, vanuit de dominante neoliberale logica moet De Lijn een rendabel bedrijf zijn. Dat betekent dat de kostendekkingsgraad omhoog moet, maar wanneer zal het genoeg zijn? Als de reizigers de volledige kost betalen?

    Om een aantal snelbussen vanuit Limburg naar Antwerpen en Brussel te behouden, heeft De Lijn daar een prijsverhoging doorgevoerd om 90% van de kosten te dekken vanuit de bijdragen van de reizigers. Hierdoor is de prijs voor een jaarabonnement op deze snelbussen opgelopen tot bijna 2.000 euro! Even terzijde: de overheden in dit land geven meer uit aan het subsidiëren van bedrijfswagens dan aan De Lijn. Dat is een politieke keuze.

    Voor een massale investering in gratis en degelijk openbaar vervoer!

    Als de Vlaamse regering en De Lijn de doelstellingen uit de beheersovereenkomst tegen 2015 willen behalen, moet met de besparingslogica gebroken worden. Het ziet er echter niet naar uit dat de gevestigde partijen en hun managers hun ingebakken neoliberale dogma’s zomaar zullen laten varen.

    Nochtans zijn de doelstellingen in de beheersovereenkomst niet ambitieus genoeg. Openbaar vervoer is niet alleen een dienstverlening waarmee mobiliteit voor iedereen toegankelijk moet zijn, het is ook een ecologische noodzaak. Volgens het Europees Milieuagentschap leidt vervuiling door vrachtwagens en personenwagens in ons land alleen op tot een gezondheidskost van 2,8 miljard euro per jaar! Volgens het agentschap sterven jaarlijks 350.000 Europeanen vroegtijdige door de uitstoot van fijn stof en stikstof. Luchtverontreiniging leidt jaarlijks tot drie miljoen extra ziektedagen in Europa.

    We moeten breken met de besparingslogica die leidt tot een negatieve spiraal van afbouw van dienstverlening en verhoging van de tarieven waardoor reizigers afhaken en vervolgens de dienstverlening opnieuw wordt afgebouwd. Deze logica leidt uiteindelijk tot een privatisering van het openbaar vervoer waarbij mobiliteit een commerciële aangelegenheid wordt om de winsthonger van kapitaalgroepen te dienen.

    Zoals de Amerikaanse filosoof en professor Noam Chomsky terecht opmerkte: “Als je iets wil privatiseren en met de grond gelijk maken, is het een standaard methode om het eerst te onderfinancieren zodat het niet meer degelijk werkt, mensen ontevreden zijn en een privatisering aanvaarden. Dat gebeurt met de scholen. Ze krijgen te weinig middelen, waardoor ze niet goed werken. En dan aanvaarden mensen een vorm van privatisering om uit de chaos te geraken.” Dit is een goede omschrijving van wat er met ons openbaar vervoer gebeurt.

    Om deze ontwikkeling te stoppen, zal het niet volstaan om de regeringen vriendelijk te vragen om de neoliberale logica achterwege te laten. Er is nood aan een brede campagne van personeel en reizigers om vanuit het ongenoegen tegenover de gevolgen van het besparingsbeleid op te komen voor een alternatief.

    Enkel een massale investering in gratis en degelijk openbaar vervoer kan een reële weg vooruit aanbieden. In Tallinn, de hoofdstad van Estland, is het openbaar vervoer sinds begin dit jaar gratis. Wie geregistreerd is als inwoner van de stad kan gratis op de bus en de trein. In januari daalde het gebruik van auto’s met 10% en steeg het gebruik van het openbaar vervoer met 10%. Ook bij ons zijn er voorbeelden zoals in Hasselt. De wijze waarop mobiliteit en transport worden georganiseerd, is een kwestie van een politieke keuze. Laten we de wegen verder vol slibben met vervuilende wagens en camions waarbij de gemeenschap met de kosten op vlak van infrastructuur, gezondheid,… wordt opgezadeld? Of investeren we in de uitbouw van het openbaar vervoer – zowel goederentransport als personenvervoer, zowel treinen als bussen – door het aanbod uit te breiden en het voor iedereen toegankelijk te maken?

    Een dergelijke campagne kan reizigers en personeel verenigen en biedt een antwoord op de verdeel-en-heersretoriek van de directie van De Lijn en de Vlaamse regering die reizigers en personeel kunstmatig tegenover elkaar plaatsen, terwijl ze beiden de dupe zijn van het besparingsbeleid.