Category: Spoor

Het spoorpersoneel begon zondagavond aan de staking. Op het piket werd hard uitgehaald naar het besparingsbeleid van de regering. Er werd ook geklaagd over de toenemende prijzen. Sommigen bekritiseerden het kapitalistische systeem op zich, dat is “een slang die zichzelf in de staart bijt”, aldus een delegee.

Aan het piket spraken we met Alain Maes van ACOD-Spoor. We begonnen de discussie over de staking van de openbare diensten op 22 december. Wellicht werd geen enkele andere regering in dit land ooit zo snel geconfronteerd met een dergelijke stakingsactie en kwam het ook nooit zo snel tot een algemene staking. “Op 22 december werd de staking heel snel opgezet en was het een succes. Die actie was vooral gericht tegen de aanvallen op de pensioenen. De mobilisatie gebeurde vooral via sms en over de telefoon. Nu was er meer tijd om de mobilisatie voor te bereiden en we hebben dat ook in gemeenschappelijk vakbondsfront gedaan. Er zijn schokkende argumenten: het feit dat de werkloosheid 7 miljard euro per jaar kost, dat er voor 10 miljard euro aan fiscale cadeaus wordt uitgedeeld. En dat levert niet eens de beloofde jobs op. Wie zijn dan de dieven?”

Hij vervolgt: “We plaatsen deze strijd in een breder kader, dat van het kapitalisme. Het besparingsbeleid zal hier niet stoppen, het zoals een slang die in de eigen staart bijt.” Alain is ervan overtuigd dat de strijd zal voortgaan. “Er is nog veel werk voor de boeg. Niet iedereen weet waarover het gaat. Er duiken zelfs racistische ideeën op in de crisis, misschien minder openlijk als voorheen maar het is er wel.” Om daar tegen in te gaan is er nood aan krachtsverhouding en daartoe “moeten we verder gaan dan de technische verklaringen en terugkeren naar de basis van alles, met het marxisme en de linkerzijde. Het speculatiesysteem is gebaseerd op een productiesysteem waarbij wij alles produceren en waarbij eigenlijk alles aan ons moet toebehoren. Ik word soms als een rare vogel gezien als ik zoiets zeg, maar steeds meer mensen geraken ervan overtuigd.”

Een andere spoorarbeider pikt erop in en heeft het over de zogenaamde inspanningen van de regeringen en de politici met de beruchte loonsverlaging van 5% voor de ministers: “Hoeveel duizenden euro’s hebben die nog over? Lachen ze ons misschien uit? Als ze dat verklaren, is het enkel om ons de bittere pil te laten slikken. Hoeveel moeten wij betalen?”

Nog wat later spreken we met Michel, een oude communistische militant die al van de partij was in de stakingen van 1960-61. “Toen was ik 17 jaar. Er waren enorme betogingen. Maar de context was anders, er waren nog grote bastions van de arbeidersbeweging. Ik leerde de geschiedenis van de vakbonden van jongs af aan kennen. Vandaag is de geschiedenis van de strijd amper nog gekend. Er komen terug grote bewegingen, maar we moeten dat terug opbouwen. Maar de jongeren komen wel in acties. We zagen dat enkele jaren geleden met de acties tegen de globalisering of nu met de indignado’s.” Zijn kameraad Serge speelt op het gesprek in: “We hadden vroeger een strijdsyndicalisme, maar dat heeft plaats gemaakt voor een dienstenvakbond. We moeten terug naar een syndicalisme waarin strijdbewegingen belangrijk zijn, met vakbondsleiders die zich in de strijd lieten opmerken. We mogen niet bang zijn om de strijd aan te gaan. Het kapitalisme heeft ons niets te bieden, we moeten elders gaan kijken voor een alternatief. De crisis is niet voorbij, daartegenover moeten we de noodzaak van strijd naar voor brengen.”

Aan het piket aan het St Pietersstation te Gent spraken we zondagavond met Rezi Lambaere, de gewestelijk secretaris van ACV Transcom Spoor, en met Jozef Cnudde, de gewestelijk secretaris van ACOD-Spoor.

Interviews door Thomas

Station Sint-Pieters in Gent. Rezi Lambaere, gewestelijk secretaris ACV Transcom Spoor

Het spoorpersoneel heeft twee redenen heeft om te staken. Het is een van de motoren van een algemene staking en bovendien hebben de besparingen van de regering Di Rupo toch een groot effect op de NMBS?
“Natuurlijk. Enerzijds zitten we al 1.200 man aan personeel onder het voorstel van de directie. Dat heeft gevolgen voor stiptheid en zo meer. Maar ook voor de werking van de spoorwegen. De regering voorziet daarnaast 73 miljoen euro minder voor dotaties. Dat zal gevolgen hebben voor investeringen in infrastructuur en rollend materieel. Dat betekent opnieuw dat de stiptheid – die nu al slecht is – alleen maar zal verslechteren. De reiziger moet zich niet inbeelden dat het erop gaat verbeteren.”
En de relatie tussen de vakbonden? Heeft de directie recent niet geprobeerd om ze tegen elkaar uit te spelen?
“Ik denk dat wij een goede relatie hebben met onze collega’s. (Wijst naar het gezamenlijk piket.) Ik heb nog met mijn collega-vertegenwoordiger Jozef Cnudde gebeld over hoe wij de staking zouden aanpakken bijvoorbeeld. En ik denk ook dat er op nationaal niveau genoeg overlegd is.”
Het is nu al de tweede keer op een maand tijd dat het spoorwegpersoneel staakt. Op 22 december was dat ook al het geval. Is het personeel nog altijd bereid door te gaan?
“Je kunt zelf vaststellen dat de stakingsbereidheid er is. Op een zondagavond de mensen hier in het koude weer op een piket te krijgen, is niet zo evident. Maar ik denk dat we hier toch talrijk aanwezig zijn. De mensen beseffen weldegelijk waarom ze hier staan.”

Station Sint-pieters in Gent. Jozef Cnudde, gewestelijk secretaris ACOD-spoor

Wat is het effect van de bezuinigingen op het spoorpersoneel?
“Het spoor wordt de laatste jaren hard getroffen. Ook in de toekomst zal dat door geplande herstructureringen zo zijn. De mensen zijn het beu: “iedere keer die structureringen”. We vragen ons af hoeveel geld dat het ons zal kosten. Nu al zien we tekorten.”
Het is al de tweede maal dat het spoorpersoneel staakt sinds december. Is de stakingsbereidheid gebleven?
“Ik zou durven zeggen dat het hetzelfde gebleven is. Je moet opletten: bij het spoor is er altijd al een grote stakingsbereidheid geweest. Cruciaal zijn vandaag de pensioenhervormingen. Veel mensen hebben toch schrik om langer te moeten werken. Maar een groot probleem voor ons is ook de berekening van het pensioen. Bij ons wordt dat op het laatste jaar berekend in plaats van op de laatste tien jaar. Een ander punt is de indexsprong want zoveel opslagen hebben we niet. Onze laatste CAO’s waren geen financiële CAO’s. Als we nu eens twee procent opslag zouden kunnen krijgen, is dat mooi meegenomen.”
En wat is nu het punt waar de mensen hier echt voor op straat willen komen?
“Bij het spoor heb je ook wel wat individualisme. Spijtig genoeg gaat het vaak over hun portemonnee. De omvang van de hervormingen zullen ze nog niet gewaar zijn. We zitten nog in een fase van aanwervingen want er is personeel te kort. Heel wat mensen gaan op pensioen. Maar het zou kunnen zijn dat binnen een jaar of twee de druk toch gevoelig toeneemt. Tenslotte komen we van 48.000 man terwijl we er nu 36.000 hebben. Tienduizend man minder voor hetzelfde werk. Dat kan niet blijven duren.”
Dat zijn een pak redenen om actie te voeren. Hoe verliep de informatiecampagne?
“Ik moet zeggen: vrij goed. We hebben toch wel een pak weerwerk moeten geven tegen de pers, want we krijgen mailtjes waarin staat “de pers zegt dat” terwijl wij dit zeggen. Media worden soms sneller geloofd dan wij. Dus de pers had een negatieve invloed en we hebben er veel tijd in moeten steken om de dingen duidelijk te maken en te tonen waar de problemen waren.”
Media worden sneller geloofd, zegt u. Door het personeel? Of door de reizigers?
“Wat in de pers verschijnt wordt door iedereen gemakkelijk aanvaard. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de pensioenhervorming. Iedereen zit nu met vragen over zijn pensioen. Niemand is zeker.”

Aan de NMBS was er een sterk piket. Het ongenoegen bleek uit het grote aantal aanwezigen op het piket. Nochtans worden oude maatregelen (zo is er een regel uit 1981) terug boven gehaald om de solidariteit en de staking te ondermijnen. Die oude maatregel houdt in dat een personeelslid van de NMBS op een ogenblik van staking zich in gelijk welk Belgische station mag aanmelden om daar zijn/haar arbeidsuren te presteren en daarvoor een loon te krijgen. Dat heeft niet gepakt. De woede onder het spoorpersoneel is blijkbaar sterker dan de manoeuvres van regering en directie.

Zondagavond werd al van start gegaan met de staking bij het spoor. Aan Antwerpen-Berchem kwamen enkele tientallen militanten bij elkaar om het spoorverkeer plat te leggen. De stakerspost werd druk bijgewoond, zowel door spoorpersoneel als door sympathisanten. Het ongenoegen zit ook diep. De antistakingshetze in de media heeft hier eerder als een rode lap op een stier gewerkt: de vastberadenheid is enkel groter geworden. Gezien het asociale karakter van het beleid en de voorbereiding van volgende besparingsoperaties zal de steun voor het stakingskamp ook enkel maar toenemen.

Foto’s door Jente

Aan Berchem-station vroegen we enkele stakers waarom zij daar stonden. Hierbij een video waarin we twee stakers aan het woord laten.