Libreparcours NL

Category: De Lijn

  • De Lijn. Acties bij onderaannemer

    Op 6 februari gingen de chauffeurs bij De Decker-Van Riet in Vilvoorde en Malderen in staking. De Decker-Van Riet werkt in onderaanneming voor De Lijn. Concrete aanleiding voor de staking was loonverlies voor de chauffeurs, maar er was meer aan de hand. Een personeelsdirecteur die er middeleeuwse praktijken op nahield, er niet voor terugdeinsde om chauffeurs te onstlaan via sms of zelfs chauffeurs in dienst klem rijdt, om hen op staande voet te ontslaan! Bovendien kregen de vakbondsafgevaardigden regelmatig dreigementen naar hun hoofd geslingerd.

    De acties verrasten de directie en hebben alvast iets opgeleverd. Het loonverlies wordt ongedaan gemaakt; er wordt een ondernemingsraad opgericht binnen het bedrijf; de syndicale delegatie wordt van de nodige middelen voorzien om haar werking te organiseren; de directie zal een signaal moeten geven dat wijst op een verbeterd personeelsklimaat. De Decker–Van Riet is uiteraard een extreem geval. Bij veel pachters zijn de omstandigheden beter. Maar zolang het systeem van pachters bestaat, zal er langs alle kanten geknipt en beknibbeld worden op de loon- en arbeidsvoorwaarden en zullen er uitwassen zijn. Chauffeurs van pachters rijden doorgaans veel langere uren dan bij De Lijn het geval is, diensten tot 12u aan één stuk zijn geen uitzondering.

    Het systeem van uitbesteding van lijnen aan privé-exploitanten wordt ook gebruikt om de chauffeurs van De Lijn onder druk te zetten. Niet teveel klagen over de rij- en rusttijden, luidt het, want als de chauffeurs van De Lijn het niet willen doen, zullen die van de pachters het wel doen.

    Telkens als over onderaanneming wordt gesproken, is dit een weerkerend verhaal. Meestal gaat het om kleine bedrijven, waar geen vakbond aanwezig is om te waken over de loon- en arbeidsomstandigheden. Maar zelfs in de grotere bedrijven waar wel vakbonden aanwezig zijn, zien we dat de arbeiders van onderaannemers worden uitgespeeld tegen de arbeiders van het bedrijf waarvoor ze werken. Enerzijds door hen minder loon te geven en/of aan slechtere arbeidsomstandigheden te laten werken, anderzijds om de arbeiders van het moederbedrijf “stil” te houden en hun loons- en arbeidsvoorvaarden aan te vallen. Waar met onderaanneming wordt gewerkt, moeten de vakbonden zowel de arbeiders van de onderaanneming als die van het moederbedrijf samen organiseren om een dam op te werpen tegen de verdeel- en heersstrategie van het patronaat.

    Door een buschauffeur

  • Geweld op het openbaar vervoer Geef de jongeren een toekomst en het openbaar vervoer meer middelen

    De afgelopen maanden waren er een hele reeks gevallen van agressie op de bussen en trams. Dat was onder meer het geval in Brussel, Antwerpen, Mons,… Dat leidde vaak tot een roep om meer repressie, er was zelfs een voorstel om een busverbod op te leggen aan sommige reizigers. Agressie wordt een belangrijker probleem, erop antwoorden kan niet op geïsoleerde wijze.

    Artikel door een buschauffeur

    Busverbod?

    Een dergelijk verbod zou inhouden dat reizigers die meermaals betrapt werden op “overlastgedrag” een verbod zouden krijgen om nog gebruik te maken van het openbaar vervoer. Dat zou natuurlijk tot heel wat praktische problemen leiden (hoe herken je als chauffeur iemand met een busverbod? Of nog: wie beslist eigenlijk tot zo’n verbod?).

    Zo’n busverbod zal geen antwoord bieden op de gevallen van agressie in wijken als Kuregem in Anderlecht waar 70% van de jongeren een schoolachterstand kent en meer dan de helft van de jongeren werkloos is. 20 jaar neoliberaal beleid heeft ertoe geleid dat veel jongeren geen toekomstperspectief hebben, of het moet zijn om van de gesloten instellingen en jeugdgevangenissen te promoveren naar de echte gevangenis.

    Repressie op de bussen zal die problemen niet wegnemen en zal bijgevolg de agressie niet stoppen. Daarvoor zal er meer nodig zijn: een beleid waarin de jongeren een toekomst hebben die niet bestaat uit miserie en werkloosheid maar uit een degelijke job.

    Na de dood van Guido De Moor op een Antwerpse bus in 2006 werd aangekondigd dat er extra camera’s zouden komen op bussen en trams. Tegen volgend jaar zouden alle trams camera’s hebben. Daar is nog niet veel van gerealiseerd, waardoor bij ieder nieuw geval van agressie dezelfde maatregel opnieuw wordt aangekondigd. Het probleem met camera’s is natuurlijk wel dat deze altijd te laat komen – nadat er een agressiedaad was.

    We begrijpen dat de werknemers van het openbaar vervoer de situatie niet langer pikken. Maar repressie of racisme bieden geen antwoorden. De oorzaken van het geweld moeten aangepakt worden en om de veiligheid te garanderen op de bussen en trams, moeten er meer middelen en meer personeel komen.

    De vroegere buurtspoorwegen (zoals de busdiensten toen noemden) werden systematisch afgebouwd. Zo verdween de tweede man op tram en bus. Nu wordt opnieuw gesteld dat een tweede man de veiligheid versterkt, maar het gaat om slechts een beperkt aantal lijnen en vaak is de tweede man een stadswacht, lijnspotter of iemand met een ander nepstatuut zonder voldoende opleiding. De tweede man moet iemand zijn met een degelijk statuut en goede opleiding!

    Gratis en degelijk openbaar vervoer

    Uit de praktijk weten we dat de meeste incidenten op het openbaar vervoer ontstaan omwille van geschillen rond vervoersbewijzen. Gratis en degelijk openbaar vervoer zou niet alleen goed zijn op ecologisch vlak en om brede lagen van de bevolking toegang te geven tot mobiliteit, het zou ook de veiligheid ten goede komen. Maar dit kan enkel als er massaal geïnvesteerd wordt in openbaar vervoer.

  • Spontane busstaking na nieuwe agressie

    In Vlaams Brabant brak vandaag een spontane staking uit bij De Lijn. Aanleiding was een zoveelste daad van agressie. Een bus van de stelplaats Dilbeek werd gisteravond in Anderlecht beschoten. De chauffeur werd niet opgevangen. Toen de andere personeelsleden deze morgen dit hoorden, legden ze onmiddellijk het werk neer. De staking verspreidde zich snel in de regio.

    De aanval op de bus was in de buurt van de plaats waar eerder deze week een molotov-cocktail werd gegooid naar een bus van de MIVB. Dat leidde tot een staking, maar er kwamen intussen nieuwe agressies. Er wordt vermoed dat de agressie in Anderlecht een wraakactie was nadat de MIVB extra controles had gedaan in die buurt. Intussen is Anderlecht koploper op het vlak van agressie op de bussen.
    Toen de chauffeur van De Lijn gisteravond binnen reed en het voorval meldde, kwam er geen reactie. Er werd geen opvang voorzien en de politie werd niet verwittigd. Dat gebeurde pas deze morgen toen de collega’s massaal het werk neerlegden. Er was een gevoel dat dit niet zomaar mocht passeren en dat er moest gereageerd worden. Geleidelijk aan is er een steeds cynischer houding tegenover chauffeurs die het slachtoffer werden van geweld: een gesprek met een psycholoog moet volstaan om daarna zo snel mogelijk terug op de baan te worden gestuurd.
    De spontane staking werd onmiddellijk gevolgd door alle personeelsleden en kende snel een uitbreiding in andere stelplaatsen. Tot in Leuven en Overijse werd het werk neer gelegd. Deze namiddag zullen vrijwilligers er wel voor zorgen dat de schoolkinderen worden opgehaald.
    De woede is groot. Er is een gevoel dat er niets wordt gedaan tegenover de aanhoudende agressie. De woede kwam tot uitbarsten in de staking, maar er was direct een besef dat er meer zal nodig zijn dan een staking. Morgen kan gewoon een nieuwe daad van agressie volgen.
    Wellicht zal opnieuw gezegd worden dat de reizigers de dupe zijn. De chauffeurs vinden het spijtig dat de reizigers tevergeefs moesten wachten op hun bus, maar wat konden ze doen? Als ze niet reageren, zal het geweld niet gestopt worden.
    Er is wel verwarring over wat er kan gedaan worden tegenover het geweld. Die verwarring laat ruimte voor racistische opmerkingen, maar dat biedt ook geen antwoord. Feit is dat de meeste agressiegevallen gelinkt zijn aan discussies over vervoersbewijzen. De eis voor gratis en degelijk openbaar vervoer is niet enkel op ecologisch vlak belangrijk, maar zou ook voor de veiligheid van de chauffeurs een enorme stap vooruit betekenen.
    Daarnaast is het duidelijk dat de afbouw van de openbare diensten agressie in de hand werkt. Een tweede man op de bussen zou een stap vooruit kunnen betekenen. Maar het moet wel gekaderd worden in een algemene politiek van meer middelen voor openbaar vervoer waardoor het gratis kan worden gemaakt voor de gebruikers en waardoor de frequentie en de omvang van de dienstverlening kan worden uitgebreid. Daarvoor zal ook extra personeel nodig zijn, nu al zijn er ernstige tekorten wat leidt tot onverantwoord lange shiften of werkroosters.
    De chauffeurs moeten de kracht van de spontane staking gebruiken om te werken aan een eisenplatform en een campagne die kan leiden tot een daadwerkelijk einde aan het geweld. Dat kan door samen op te komen voor meer middelen!

  • Tekort aan middelen en personeel bij technische diensten De Lijn

    Vorige maandag (12 februari) kwamen 300 scholieren uit Mechelen te laat op school aan doordat 11 stadsbussen met pech buiten dienst stonden. Doordat de ‘vroege’ mecanicien gekwetst was geraakt aan de arm en bijgevolg niet kon komen werken. En aangezien er geen vervanger is, bleven de 11 bussen onaangeroerd staan.

    In het Mechelse zijn er al langer aanhoudende technische problemen met de bussen. Elke dag rijden er verschillende bussen niet uit wegens pech. Reizigers blijven in de kou staan, wat trouwens al tot agressie leidde. Een Mechelse buschauffeur stelt in de Gazet van Antwerpen: “Elke zondag vragen we ons af of er mandag een bus voor ons zal zijn of niet: gaan we mogen rijden, of moeten we een dag op ons achterste gaan zitten? Bijna elke dag vind ik mankementen aan mijn bus, aan de remmen, aan de versnellingsbak, enzovoort. Het technisch personeel kan het niet bolwerken. Bij de reizigers hebben wij het altijd gedaan en dat is geen leuke sfeer om in te werken.”

    Op het voorval van maandag reageert De Lijn verrast. “We hebben het niet zien aankomen” stelt de woordvoerder. Nochtans is voor diezelfde reden vorig jaar nog gestaakt in de regio Mechelen, maar sindsdien is er amper iets veranderd. De reizigersaantallen steigen al jaren fors, er worden nieuwe lijnen opgestart,… Maar de investeringen en middelen blijven achter.

    Alhoewel dit een extreem geval is, geeft dit geval in Mechelen een goed beeld van de situatie bij de maatschappij in heel Vlaanderen. Overal is er hetzelfde probleem, overal zijn de technische diensten onderbemand. Dit maakt dat bussen met mankementen toch in dienst rijden, met alle gevolgen vandien voor de veiligheid, of dat er gewoon ritten worden afgeschaft. Telkens zijn het weer het personeel en de reizigers die de dupe zijn van dit wanbeleid.

    Maar in plaats van te investeren in extra middelen en personeel, kiest De Lijn ervoor om weer maar eens 3,5 miljoen euro te gaan besparen op niet-gereden uren.

  • Antwerpse bestuurders De Lijn in staking na agressie

    De chauffeurs van stelplaats Zurenborg gingen dinsdagmorgen voor 24 uur in staking. De aanleiding was een zoveelste agressiegeval, op lijn 14 kreeg een bestuurster slagen op een overvolle bus. Een groep scholieren uit Mortsel openden de deuren via de noodopening en duwden constant op de bellen. Aan de luchthaven van Deurne stopte de chauffeur en vroeg ze om de jongeren uit te stappen. De jongeren verlieten de bus, maar beschadigden de spiegel. De chauffeur wou de spiegel rechtzetten, maar werd op de grond geduwd en kreeg slagen.

    De directie van De Lijn belooft al jaren maatregelen tegen de toenemende agressie, maar er gebeurt weinig. Ook dinsdag waren er opnieuw beloften voor extra controles. Het personeel vindt het ruim onvoldoende. Ook het nationaal veiligheidsplan ‘Veilig op weg’ van De Lijn voorziet in extra controleurs op gevaarlijke trajecten/uren, maar daar zien we weinig van. Er zijn geen middelen voor.

    De veiligheidsproblematie kan niet opgelost worden met camera’s op de bussen (of trams). Nu zijn overigens maar een paar voertuigen hiermee uitgerust. Er zou op alle voertuigen opnieuw een tweede man/vrouw moeten komen die een oogje in het zeil kan houden zodat de bestuurder zich op de kerntaak kan richten: het rijden met de bus of tram. Dat zou ook de verkeersveiligheid ten goede komen.

    De meeste agressiegevallen ontstaan bij discussies rond geld (met wanbetalers) of gebreken aan de diensten (overvolle bussen of vertraging). De enige oplossing daarvoor bestaat uit gratis en degelijk openbaar vervoer met een betere frequentie en propere bussen. Ook ’s nachts.

    De Lijn is het daarmee blijkbaar niet eens: op 1 februari gaan de tarieven opnieuw omhoog. Dat zal weer voor ongenoegen en problemen zorgen, ook al door de slechte communicatie naar de reizigers, waardoor de chauffeur het weer mag gaan uitleggen.

    Een buschauffeur

  • Record aantal reizigers

  • De Lijn. Reservechauffeurs pikken het niet langer

    Eind december bracht de Gazet van Antwerpen het verhaal van twee reservechauffeurs die protesteerden tegen de dubbele shiften, gesplitste diensten en lange afstanden om te gaan inspringen. Alhoewel de situatie voor de reservechauffeurs verschilt per regio, zijn de werkomstandigheden van een reservechauffeur geen lachertje. Het aantal reservechauffeurs is dan ook niet beperkt: in Antwerpen(streek) gaat het om 197 chauffeurs, of 22% van het totale aantal!

    Twee vrouwelijke chauffeurs van de stelplaats Mol trokken samen met hun ACV-vakbondssecretaris naar de media met hun verhaal. Ze klagen erover dat ze vaak als reserve moeten opdraven in Broechem, Hoogstraten, Malle of Turnhout. Dat betekent dat er vaak lange afstanden moeten worden gedaan om op het werk te raken. Eén van de chauffeurs stelde: “Ik kocht in april een nieuwe auto. Er staan 18.000 km op de teller, allemaal voor De Lijn. Ik krijg er een vergoeding voor van amper 40 euro per maand.” De reële vervoerskosten liggen uiteraard een pak hoger, maar daar moet de chauffeur zelf maar voor opdraaien. Met een nettoloon van 1300 tot 1400 euro is dat niet altijd evident.

    Andere problemen zijn de shifts die worden opgelegd. Het systeem van gesplitste diensten zorgt bij heel wat chauffeurs voor problemen. Een gesplitste dienst betekent dat er twee stukken van de dag wordt gewerkt met daar tussenin een pauze van enkele uren. In die pauze kan je zogezegd naar huis gaan, maar als je als reservechauffeur naar een stelplaats 40-50 km verder wordt gestuurd is het de moeite niet om naar huis te rijden. Daarbij komt nog dat de tussentijd vaak nog kleiner is dan gepland door vertragingen die de chauffeurs oplopen. En dan hebben we de kosten van die verplaatsing nog niet meegerekend. De geplitste diensten zorgen er ook vaak voor dat er bijzonder lange dagen worden geklopt. In het artikel in Gazet van Antwerpen werd het voorbeeld gegeven van een chauffeur die om 5u ‘s ochtends thuis vertrekt en pas om 19u30 ‘s avonds terug is. Dat leidt natuurlijk tot problemen en ook oververmoeidheid, wat de veiligheid van de chauffeur en de reizigers in het gedrang brengt.

    Bijkomend probleem is dat de organisatie van het werk absoluut niet goed verloopt. Vaak weet een chauffeur pas een dag op voorhand welke dienst hij/zij de volgende dag moet doen. Bij tekorten wordt dan bovendien nog eens gedreigd dat er geen verloven mogen worden opgenomen. Veel jonge chauffeurs hebben hierdoor heel de kerstperiode moeten doorwerken. Bovendien is de onzekerheid en onduidelijkheid over de diensten niet bepaald bevorderlijk voor het gezinsleven of andere sociale contacten.

    Bij de directie van De Lijn wordt de boot afgehouden. Er wordt gesteld dat men op de hoogte is van de problematiek, maar dat oplossingen niet evident zijn en het voorwerp moeten zijn van sociaal overleg. Dat is nogal mager als antwoord op vragen en kritieken die voortvloeien uit een gebrek aan investeringen in personeel waardoor de werkorganisatie beter kan verlopen.
    In sommige regio’s is de situatie voor reservechauffeurs dan wel beter, ze werken bv. enkel in één bepaalde stelplaats, weten hun diensten lang(er) op voorhand,… Maar dit is absoluut niet de meerderheid. Er is een actieplan van het gemeenschappelijk vakbondsfront nodig om deftige werkomstandigheden voor alle reservechauffeurs bij De Lijn te bekomen en de werkelijke vervoerskosten van personeelsleden te dekken. Deze eis moet gekoppeld worden aan de vraag naar meer publieke middelen voor ons openbaar vervoer!

  • De Lijn. “We hebben meer middelen nodig, zowel voor de dienstverlening als voor onze veiligheid”

    In het Vlaams parlement stelden CD&V en Open VLD dat teveel middelen naar De Lijn gaan. De roomsblauwe partijen vinden dat het openbaar vervoer beter geprivatiseerd wordt. Nochtans is er een groeiend aantal reizigers. In de eerste helft van 2007 waren er 238 miljoen reizigers bij De Lijn, een stijging met 3,9%. We spraken over de situatie bij De Lijn met enkele buschauffeurs.

    Wordt er momenteel effectief teveel geld besteed aan het openbaar vervoer?

    De stijging van het aantal reizigers heeft geen proportionele toename van het personeel met zich meegebracht. Hierdoor moeten we als jonge chauffeurs soms onmogelijke uren kloppen en zit er soms weinig verlof in. Dat is niet goed, niet voor de dienstverlening en niet voor de chauffeurs. De veiligheid komt immers in het gedrang.

    Een ander probleem is dat er een toename is van agressie tegen personeelsleden. We krijgen steeds meer te maken met overvallen, agressieve reizigers, mensen die niet kunnen betalen,… Zelf werd ik recent het slachtoffer van geweld op de bus, maar de enige reactie van de directie was het voorstel om een cursus “assertiviteit” te volgen. Alsof dat een oplossing zou bieden.

    De discussie over de middelen voor het openbaar vervoer wordt vaak gekoppeld aan de voorstellen voor een minimumdienstverlening. Beiden gaan in tegen de belangen van het personeel en stellen het voor alsof we profiteurs zijn die met lege bussen rondrijden. De waarheid is uiteraard anders en we moeten opkomen voor ons recht om collectieve acties te ondernemen. De minimumdienstverlening zal geen antwoord bieden op agressie, integendeel, het zal enkel nog meer agressie uitlokken. Een dag met “minimumdienstverlening” zal immers een dag van chaos zijn.

    Biedt het veiligheidsplan geen antwoord op agressie?

    Het veiligsplan van De Lijn houdt o.a. in dat er meer camera’s en lijnspotters zouden komen. Daarnaast is er sprake van de oprichting van een eigen veiligheidsdienst In de praktijk is er nog niet veel veranderd en wordt er ook veel minder aandacht aan geschonken, de intenties worden enkel in de media bovengehaald. Veel camera’s zijn er nog niet bijgekomen en de doeltreffendheid ervan is niet zeker. Daarnaast stelt er zich een probleem met de lijnspotters: dat zijn vaak mensen zonder degelijke opleiding die bovendien moeten werken in een nepstatuut.

    Hoe kan de agressie dan wel teruggedrongen worden?

    Vroeger was er op alle bussen en trams een tweede man om de tickets te controleren en een oogje in het zeil te houden. Deze jobs zijn weggesaneerd. Nochtans is een tweede man niet alleen nuttig maar ook nodig.

    Negen op de tien agressiedaden op de bus draaien rond geld. Gratis en degelijk openbaar vervoer zou een oplossing bieden. Daarnaast is er natuurlijk een bredere maatschappelijke strijd nodig: geef jongeren perspectieven voor degelijk werk een een toekomst, en er zullen al een pak minder problemen zijn als vandaag.