Libreparcours NL

Category: De Lijn

  • “De Lijn wordt kapot bespaard” is nu ook de conclusie van De Standaard

    Foto door Jean-Marie Versyp

    De krant De Standaard brengt een hallucinante reeks over De Lijn. Er wordt verder gekeken dan de propaganda van regering en directie, waardoor de conclusie hard is. “De Lijn wordt kapot bespaard,” schreef de krant afgelopen weekend. Er is zo hard bespaard – 130 miljoen euro op acht jaar –dat zelfs Johan Sauwens (CD&V), voormalig minister van Verkeer en huidig ondervoorzitter van de raad van bestuur van De Lijn, moet opmerken: “In het begin waren er nog efficiëntiewinsten te halen. Nu zitten we op het bot. Binnen de raad van bestuur groeit het verzet om de volgende schijf besparingen goed te keuren.” De politieke verantwoordelijkheid is groot: Sauwens merkt op dat bevoegd minister Ben Weyts (N-VA) De Lijn als het verlengde van zijn administratie ziet.

    De gevolgen van de besparingsoperaties komen aan bod in de reeks: de boot van technologie zoals groene golven voor bussen en trams zodat ze niet moeten wachten aan stoplichten is grotendeels gemist, het aantal bussen neemt af, besparingen op reserve-onderdelen houden een groeiend aantal bussen van de weg, tramsporen zijn er erbarmelijk aan toe, de stiptheid bereikt een dieptepunt, … Vorig jaar zakte de stiptheid tot 46%: voor het eerst was er meer kans dat je bus met minstens vijf minuten vertraging aankwam groter dan dat dit niet het geval was.

    Het personeel kent deze gebreken maar al te goed en probeert er dagelijks nog het beste van te maken, ondanks het beleid van regering en directie. De reizigers ondervinden eveneens hinder, de dalende tevredenheidscijfers zijn daar een uitdrukking van. Alle elementen voor gezamenlijk protest van personeel en reizigers zijn eigenlijk aanwezig. Voorlopig komt het niet zo ver, onder meer omdat de jarenlange giftige anti-vakbondspropaganda zeker bij acties van het personeel van het openbaar vervoer een impact heeft. Bij zowat elke staking is er enkel aandacht voor de ‘hinder’ voor de reizigers waardoor de redenen voor het protest niet aan bod komen. Teveel aandacht voor deze redenen zou immers wel eens tot groeiend begrip onder de reizigers kunnen leiden en, wie weet, zelfs gemeenschappelijk protest.

    In de reeks van De Standaard kwam dit weekend het personeel aan het woord. De verhalen zijn hallucinant. Het afschaffen van regionale magazijnen leidde tot langere wachttijden om wisselstukken tot in de werkplaatsen te krijgen. “Vier rubbertjes. In de regionale werkplaats van De Lijn in Kessel-Lo zitten de technici er al ruim twee weken op te wachten. Kleine zwarte rubberen tussenstukjes. Kostprijs: 4 euro. Ze zijn nodig om de defecte motor van een bus te vervangen. Maar doordat de rubbertjes op zich laten wachten, blijft de bus buiten dienst.” Tijdens de recente stakingsactie hoorden we een personeelslid van een werkplaats zeggen dat hij uit wanhoop zelf maar een paar goedkope wisselstukken bij zijn eigen garagist had gekocht om enkele bussen op de baan te krijgen. De Standaard brengt ook het verhaal van een chauffeur die een hele dag rondreed met een bus waarvan de verwarming niet lager kon gezet worden waardoor het een echte sauna was. Er wordt gewezen op het afschaffen van de chauffeurs die vroeger stand-by waren om in te springen voor zieke collega’s. Deze afschaffing maakt dat de dienstverlening vandaag bij de minste afwezigheid in de soep draait.

    Vandaag zijn er 300 chauffeurs minder dan in 2009 en het aantal afgelegde kilometers is met 10% afgenomen. In 2013 waren er in de provincie Antwerpen 1.600 ritten die niet gereden werden omdat er geen chauffeur was. In 2017 waren dit er al 12.500. Zelfs een manager van een pachter die enkele lijnen op private basis uitbaat, stelt in De Standaard: “Wij zien ook hoe hard er in het budget van De Lijn gehakt is. Ik vraag mij soms af of dat nog redelijk is.”

    Eigenlijk kan je niet anders dan vaststellen dat het personeel de boel nog wat overeind houdt, terwijl regering en directie er alles aan doen om De Lijn effectief kapot te besparen.

    Dat is een politieke keuze die ingaat tegen de noden van de bevolking. De afgelopen weken en maanden waren er steeds meer acties aan scholen van kinderen en ouders die propere lucht eisen. In Schaarbeek groeit het protest tegen het toenemend aantal verkeersslachtoffers. Naast meer en betere fietsinfrastructuur is openbaar vervoer een essentieel onderdeel van de antwoorden op die roep naar andere mobiliteit.

    Dat betekent dat de huidige verrottingsstrategie van regering en directie moet stoppen. Zoals in de reeks van De Standaard opgemerkt wordt, is het doel daarvan om een volledige privatisering voor te bereiden. Het betekent meer betalen voor minder dienstverlening en slechtere arbeidsvoorwaarden voor het personeel. Enkel dan kan de winst geoptimaliseerd worden. Winst voor de private aandeelhouders, niet voor de gemeenschap.

    Topman Kesteloot zegt dat er meer middelen nodig zijn, maar pleit tegelijk voor verdere besparingen. Marc Descheemaeker (N-VA), de voorzitter van de raad van bestuur, heeft het enkel over wijzigingen in de organisatie om tot verbetering te komen. Anders gezegd: de directie maakt zich op voor verdere besparingen. De herstructurering die voorligt, is daar onderdeel van.

    Er moeten meer publieke middelen in geïnvesteerd worden zodat het aanbod kan verbeteren, de prijzen kunnen dalen of zelfs helemaal gratis worden (gratis bestaat niet, maar we betalen er al voor met onze belastingen), het personeel in betere omstandigheden kan werken, … Beter openbaar vervoer is noodzakelijk. We zullen het niet cadeau krijgen en botsen met de besparingsdrang van de huidige en vorige Vlaamse regering, momenteel onder leiding van N-VA.

    Het personeel houdt vanaf morgen (dinsdag) personeelsvergaderingen om de situatie van de nieuwe herstructurering te bespreken. Door verhalen vanop de werkvloer, cijfers en feiten te publiceren, toont de artikelenreeks van De Standaard de echte situatie bij De Lijn en wordt meteen (wellicht onbewust) aangegeven hoe de reizigers kunnen overtuigd worden van gezamenlijk protest voor meer en beter openbaar vervoer.

  • De Lijn: verzet nodig tegen besparingen en privatiseringsplannen van N-VA

    Interview met een buschauffeur

    Van 17 tot en met 20 mei werd vier dagen gestaakt bij De Lijn. De deelname was groot, het ongenoegen zit heel diep. De directie wil van geen wijken weten met een plan van reorganisatie waardoor 286 jobs verdwijnen en een reeks ondersteunende diensten gecentraliseerd worden. Volgens de directie moet dit plan de dienstverlening verbeteren, maar hoe kan je dit doen door 286 jobs te schrappen? We spraken met een buschauffeur.

    Bij de laatste stakingen klinkt de propaganda over ‘gegijzelde reizigers’ minder. Hoe komt dit volgens u?

    “Er is natuurlijk nog altijd veel antistakingspropaganda in de media en uit politieke hoek. De N-VA heeft veel touwtjes in handen bij De Lijn en is uiteraard niet blij met verzet daartegen. Maar anderzijds zien veel reizigers ook wel dat er problemen zijn. De stiptheid zakt weg door gebrekkig materieel, bussen die niet rijden, fileleed, … Bovendien moeten reizigers steeds meer betalen: een abonnement werd op vijf jaar tijd 33% duurder en een gewoon ticket 21%. Meer betalen voor minder dienstverlening dus. Dit is het resultaat van tien jaar besparen waarbij 160 miljoen euro uit De Lijn werd weggehaald.

    “Als het niet erger gesteld is met de dienstverlening, komt dat omdat de chauffeurs en het ander personeel hun job graag doen en er het beste van proberen te maken. Reizigers beseffen ook wel dat het niet evident is om meer dan 7 uur per dag met oud materieel in een drukke stad rond te rijden, zeker als de dienstroosters dan nog eens zwaarder worden. Straks vertrekken velen met de auto op reis en zullen ze merken dat het belastend is om urenlang te rijden, zeker als aan de pauzes wordt geknaagd door onhoudbare dienstroosters. Ze zullen ook erkennen dat files voor stress zorgen en dat goed materieel essentieel is om rugklachten te vermijden. Het verschil tussen op reis vertrekken met een moderne auto in vergelijking met vroeger, toen het zonder airco en met hardere zetels was, is gekend. Op een bus is dat dagelijkse kost.”

    Ging de staking dan over de werkdruk?

    “De directe aanleiding is het plan ‘De Lijn 2020’ waarmee ondersteunende diensten worden gecentraliseerd en 286 jobs verdwijnen. Veel bedienden zijn verontrust omdat ze vrezen dat ze binnenkort enkele dagen per week in Mechelen op de hoofdzetel moeten werken. Chauffeurs vrezen dat de dispatching, controle en vooral de planning hierdoor veel verder van de werkvloer zullen staan en dus onpersoonlijker worden. Heel wat directe ondersteuning voor de chauffeur valt weg. De directie zegt dat er 77 teamcoaches komen ter ondersteuning, maar dat is maar één derde van het huidig aantal planners, administratieve bedienden en andere ondersteunende diensten. Bij de technische diensten verdwijnen eveneens jobs en zal er meer gedaan moeten worden met minder collega’s via zogenaamde zelfsturende teams; klinkt goed maar het is vooral een besparing

    “Deze reorganisatie zal zorgen voor een minder goede organisatie en meer stress op de werkvloer. Ik moet er geen tekeningetje bij maken wat dit zal betekenen voor de dienstverlening aan de reiziger.

    “Dat dit geen doembeeld is, bleek eerder uit de centralisatie van de human resources. Met minder personeel evenveel gecentraliseerd moeten doen, maakt dat die dienst vierkant draait. Er is in februari al gestaakt tegen dit plan, maar de directie blijft doorzetten. Er zijn toegevingen gedaan: de reistijd voor wie naar Mechelen moet om te werken, zal als arbeidstijd gelden. Dat is belangrijk, maar het volstaat niet. Het hele plan ‘De Lijn 2020’ moet weg omdat het een voorbereiding is op een verdere privatisering.”

    Hoe kan vanuit dit plan een verdere stap richting privatisering gezet worden?

    “De hele structuur wordt daarop voorbereid. Een aantal begeleidende diensten worden volledig gecentraliseerd en tegelijk komen er 15 vervoersregio’s die elk een eigen enveloppe krijgen. Met die middelen moeten ze de ‘basisbereikbaarheid’ organiseren. De Lijn zou in eerste instantie het kern- en aanvullend net voor zijn rekening nemen, maar voor het ‘vervoer op maat’ (belbussen en een aantal kleine lijnen) zouden in de vervoersregio’s private partners gezocht worden. Binnen de vervoersregio zal De Lijn op de duur nog slechts één van de aanbieders zijn.

    “Het N-VA-plan dat De Wever in Antwerpen lanceerde gaat daarop voort. Hij stelt voor dat er een regionaal vervoersbedrijf komt in de vervoersregio Antwerpen (in de provincie zouden er drie vervoersregio’s zijn: Antwerpen, Mechelen en Kempen). Dit regionaal vervoersbedrijf zou samenwerken met verschillende partners, zowel privaat als publiek. Op die manier kan een groter deel van het openbaar vervoer in private handen komen. VLD-staatssecretaris De Backer zei al dat dit N-VA-plan de mogelijkheid biedt om het operationele onderdeel volledig aan de privé uit te besteden.”

    ACV heeft ondertussen een akkoord gesloten met De Lijn. Wat na deze staking?

    “De beperkte toegevingen van de directie voor de bedienden volstonden voor het ACV om zonder de andere vakbonden verder te onderhandelen en een akkoord te sluiten. De reorganisatie blijft, het akkoord gaat voornamelijk over sociale begeleiding en niet over de fundamenten van de reorganisatie.

    “Om spelletjes aan de top van de vakbonden en de bijhorende verdeeldheid tegen te gaan, moet onze strijd veel meer van onderuit worden georganiseerd. Personeelsvergaderingen met een actieve deelname van zoveel mogelijk collega’s waar de stand van zaken van de onderhandelingen wordt toegelicht en waar beslist wordt over verdere acties, zijn broodnodig.

    “Om de acties te versterken, zijn positieve eisen en een perspectief vereist. Waar blijft het informatiepamflet dat op alle bussen en trams kan verspreid worden waarin de reorganisatie wordt uitgelegd en waarin onze eisen voor meer en beter openbaar vervoer toegelicht worden? Het is mogelijk steun te vinden bij reizigers. Ook zij hebben te maken met onhoudbare werkdruk: de helft van de leerkrachten haakt binnen de vijf jaar na indiensttreding af, vier op de tien verpleegkundigen zou niet opnieuw voor deze job kiezen, bij Lidl was er dagenlang een spontane staking en zelfs de piloten komen in opstand tegen de werkdruk.

    “De strijd tegen de reorganisatie die nu voorligt, is onderdeel van het verzet tegen het volledige besparingsbeleid bij De Lijn en door de opeenvolgende regeringen. In plaats van besparen, is er nood aan een drastische verhoging van de publieke middelen voor de uitbating en investeringen in meer en beter openbaar vervoer. Daar zullen we hard voor moeten strijden.”

  • De Lijn: “Is het teveel gevraagd om aangenaam onze job te kunnen doen?”

    Aan stelplaats Zurenborg in Antwerpen is het stilaan een traditie: bij een stakingsactie verzamelt het personeel om samen te discussiëren over de actie en hoe het verder moet. Vandaag was dit niet anders en was er een mooie opkomst: een 50-tal mensen woonde het stakingspiket bij en er was een levendige discussie.

    De staking werd kort op voorhand aangekondigd maar werd toch heel goed opgevolgd: van de 96 bussen die moesten uitrijden op Zurenborg bleven er 82 staan. Het ongenoegen zit diep: het gaat niet alleen om de lonen maar meer algemeen om de gevolgen van een jarenlang besparingsbeleid met een tekort aan middelen en personeel. “Ik zit 8 uur op een bus op een stoel die slecht is voor mijn rug – niet het soort ergonomische stoel dat de directeurs hebben op hun bureau. Als het warm is, zitten mijn reizigers als sardienen in een oven te bakken. Airco hebben we al opgegeven, ook al zou het zo niet moeten zijn. En dan valt de bus soms nog uiteen, onlangs viel er een bout bijna om mijn hoofd. Is het dan teveel gevraagd om aangenaam onze job te kunnen doen,” vroeg een chauffeur zich af op het piket.

    De media zijn niet louter negatief bij deze staking. Uiteraard is er de vaste retoriek van de stakers die de reizigers gijzelen. Maar de tekorten als gevolg van het besparingsbeleid zijn zo duidelijk dat niet meer kan ontkend worden dat het probleem bij de directie en de Vlaamse regering zit. De frustraties van de meeste reizigers beperken zich tot één of twee ritten per dag, het personeel heeft er de hele dag mee te maken. ACOD-secretaris Rita Coeck merkte dan ook op dat de discussie over de lonen slechts de druppel was die de emmer deed overlopen.

    De personeelsvergadering op het piket begon met een uiteenzetting door ACOD-secretaris Rita Coeck. Zij stelde dat het schandalig is dat De Lijn de 1,1% loonsverhoging die algemeen overeengekomen werd over alle sectoren heen niet wil toekennen. De directie probeert onduidelijkheid te creëren door te zeggen dat er 1% wordt gegeven, maar dat klopt niet. Die 1% wordt ingevuld met zaken als een éénmalige bonus die bovendien resultaatsgebonden is en gekoppeld wordt aan tal van andere eisen om sociale verworvenheden op te geven. Een eenmalige premie van 200 euro bruto (170 na aftrek van de sociale zekerheidsbijdrage) in ruil voor het opgeven van 3 T-dagen of de annualisering van de arbeidstijd, is een serieuze stap achteruit. De laatste echte opslag voor het personeel met een verhoging van het loon dateert ondertussen van 2011. Delegee Jef merkte op dat deze regering alles wil vermarkten, maar het tekort aan chauffeurs niet opvangt door de lonen te verhogen. Plots geldt dan de wet van vraag en aanbod niet meer…

    Het personeelstekort heeft veel te maken met een gebrek aan respect voor het personeel. Het loon is daar één element van, het gebrekkig materieel een ander, de onmogelijke rij- en rusttijden nog een ander. Eigenlijk getuigt het jarenlange besparingsbeleid van weinig respect voor zowel personeel als reizigers. Aan het piket was er dan ook een terechte discussie over hoe de reizigers kunnen betrokken worden. Een chauffeur merkte op dat hij reizigers of familieleden die hem erover aanspreken steeds kan duidelijk maken waarom er gestaakt wordt en dat dit begrepen wordt. Maar als er geen ernstige langdurige campagne naar reizigers is, weten velen niet waarover het gaat. Delegee Luc zei dat het belangrijk is om de neerwaartse spiraal te stoppen: het gaat niet enkel om het loon, maar ook om respect voor het openbaar vervoer. Hij stelde dat de discussie met de reizigers belangrijk is om een krachtsverhouding op te bouwen.

    Er werd erg positief gereageerd op solidariteit vanwege reizigers en personeel uit andere sectoren. Een spoorman wees erop dat de problemen van tekort aan personeel en degelijk materieel bij de NMBS dezelfde zijn. De aanval op het stakingsrecht met minimale dienstverlening heeft enkel als doel om het verzet tegen de tekorten en problemen de kop in te drukken. Een buschauffeur zei dat er meteen solidariteitsacties moeten komen als de regering minimale dienstverlening bij het spoor wil doorvoeren. Het zal immers niet tot dit voorstel beperkt blijven en al evenmin tot het spoor: dit is een opstap naar een algemene aanval op het recht op protest. Straks hebben we enkel nog het recht om stilzwijgend ja te knikken en alles te slikken wat die neoliberale politici op vraag van de grote bedrijven door ons strot rammen.

    Een belangrijk punt van discussie op het piket was de vraag wat er gebeurt als de directie niet toegeeft na deze staking. Iemand opperde om na maandag gewoon verder te staken, anderen vroegen nu al een concrete datum voor volgende acties indien er geen toegevingen komen. Nog anderen benadrukten de noodzaak om met alle vakbonden samen te werken. De vraag naar een actieplan is terecht en mag niet afhankelijk gemaakt worden van onderhandelingen en evaluaties, het mag ook niet beperkt worden tot gesprekken tussen nationale vakbondsverantwoordelijken. Als personeelsvergaderingen in alle stelplaatsen zouden georganiseerd worden om daar een voorstel van actieplan te bespreken en te stemmen, dan wordt het moeilijk voor gelijk welke vakbondsverantwoordelijke om niet mee te doen of om de acties zomaar stil te leggen. Een actieplan zou de druk op onderhandelingen verhogen en biedt het personeel een perspectief dat het niet bij één keer aanklagen blijft, maar dat het menens is. Een campagne naar en met reizigers zou daar onderdeel van moeten zijn.

    De woede onder het personeel is groot. Na jaren van besparingen op personeel en materieel is de dienstverlening nog slechts minimaal tot frustratie van zowel het hardwerkende personeel als de reizigers. Een beetje respect, is al wat gevraagd wordt. Maar zelfs dat is teveel voor minister Weyts en de directie van De Lijn.

  • Piket bij De Lijn in Antwerpen. “Bovenop regeringsmaatregelen ook specifieke problemen”

    Aan de stelplaats Antwerpen Zurenborg is er stilaan een traditie van een sterk piket bij stakingen. Dat was vandaag ook het geval. Bij De Lijn is er niet alleen ongenoegen omwille van de regeringsmaatregelen, maar ook door de specifieke problemen.

    Er was een piket vanaf 4u ’s ochtends met om 10u een afspraak met collega’s voor een discussie. Daarop waren ook heel wat sympathisanten van buitenaf aanwezig. Er was een toelichting van de acties door delegee Luc gevolgd door een levendige discussie over de situatie bij De Lijn.

    Wouter, een militant bij het spoor, sprak even over de situatie daar. Opmerkelijk zijn de grote gelijkenissen: een gebrek aan investeringen en middelen leidt tot extreme flexibiliteit en problemen met het materieel. Protest hiertegen wordt afgedaan als een strijd voor ‘privileges’ van het personeel, terwijl het gaat om de mogelijkheid om degelijke dienstverlening aan te bieden.

    Enkele Antwerpse activisten van Kasjmiri afkomst kwamen ondanks de ramadan naar het piket om hun solidariteit te betuigen en om de vrijlating van de linkse Pakistaanse activist Baba Jan te eisen. Foto: Mohamed
    Enkele Antwerpse activisten van Kasjmiri afkomst kwamen ondanks de ramadan naar het piket om hun solidariteit te betuigen en om de vrijlating van de linkse Pakistaanse activist Baba Jan te eisen. Foto: Mohamed

    Tenslotte was er een solidariteitsbericht van enkele Antwerpse Kasjmiri activisten tegen de repressie die linkse activisten ook in Pakistan te beurt valt. Op een dag dat de Antwerpse ABVV-voorzitter werd opgepakt wegens het zetten van een stakerspost, waren de gelijkenissen ook rond dit punt treffend.

    Na afloop van het geslaagde piket spraken we met Luc.

    Vanwaar het grote ongenoegen bij de chauffeurs van De Lijn?

    “De besparingen bij De Lijn zijn al lang bezig, sinds 2010. Er waren al de maatregelen van de vorige regering die zorgden voor een gebrek aan middelen. Na 6 à 7 jaar besparingen heeft dat enorm veel effect, onder meer op het materieel, de werkdruk, de gezondheid van het personeel maar ook op ons loon.

    “De technische diensten hebben onvoldoende middelen waardoor er soms niet genoeg bussen zijn om alle diensten te verzorgen. In Mechelen spreken ze al over de ‘kaartersclub’ van drie of vier chauffeurs per dag voor wie er geen bus is om uit te rijden. Reizigers staan dan tevergeefs te wachten op een bus die niet komt. Soms rijden er bussen uit die niet in orde zijn. Gisteren was het erg warm, op sommige bussen werkte zelfs de ventilatie niet. Chauffeurs geven dit soms aan, maar dezelfde bus wordt daarna gewoon opnieuw ingezet op een andere lijn.

    “Tegelijk wordt de werkdruk opgevoerd, onder meer met de rij- en rusttijden die problematisch zijn. Vroeger werd dat soms nog opgevangen door meer tijd te geven, maar nu krijgen we altijd het deksel op de neus en wordt ons gezegd dat er eenmaal besparingen zijn. Het leidt tot meer ziektes en problemen.

    “De directie is niet bekommerd om het personeel of de reizigers, alleen om de cijfers die dan aanleiding geven tot bonussen zodat ze zelf een goed loon hebben, terwijl chauffeurs al zes tot zeven jaar wachten op een serieuze opslag en ook nog eens een indexsprong ondergingen.

    “En de regering zet er dan helemaal de hakbijl in. De wet-Peeters betekent dat een chauffeur die een late dienst tot 1 uur ’s nachts en een vroege dienst vanaf 4-5u ’s morgens op vier dagen tijd combineert niet flexibel genoeg is. We werken nu al veel te flexibel en toch willen ze het nog opvoeren. Waarom? Om nog meer te besparen op de openbare diensten en de winsten in de privé te verhogen.

    “Dat alles leidt er samen met de aanhoudende besparingen en de facturen die stijgen toe dat mensen het moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Het leidt tot frustratie en woede.”

    Hoe is de actie hier vandaag opgezet?

    “De actie vandaag is een voorbereiding in het kader van het actieplan met de betoging van 29 september en de staking van 7 oktober. Wat we vooral wilden, was campagne voeren om van de staking een succes te maken maar ook om te informeren over wat voorligt en wat onze antwoorden daarop zijn.

    “Steeds meer discussies op de werkvloer gaan ervoer dat de regering niet zal plooien, maar zal blijven gaan. We zullen ze moeten wegstaken. Het zou gelijk welke volgende regering duidelijk maken dat we dat nog eens kunnen doen.

    “In het kader van het actieplan wilden we informeren en een degelijk piket zetten. We hebben collega’s die kwamen werken niet geblokkeerd, we wilden hen overtuigen om met volgende acties mee te doen. Deze morgen reden er slechts 20 van de zowat 100 bussen uit.

    “Om 10 uur hielden we een personeelsvergadering om te zien hoe we het actieplan invulling kunnen geven, om te zien wat de belangrijkste punten van frustratie zijn en hoe we samen van de betoging van 29 september een succes kunnen maken.”

    Groepsfoto achteraf met enkele bezoekende sympathisanten. Foto: Liesbeth
    Groepsfoto achteraf met enkele bezoekende sympathisanten. Foto: Liesbeth

  • De Lijn: kapot besparen om dan te privatiseren?

    Foto: MediActivista.
    Foto: MediActivista.

    In de beheersovereenkomst van De Lijn, afgesloten met de vorige Vlaamse regering, werd ingeschreven dat het aantal reizigers tussen 2011 en 2015 met 10,5% moest stijgen. Een mooi streefdoel, maar diezelfde regering bespaarde al ruim honderd miljoen euro op de dotatie van De Lijn. Resultaat: een daling van het aantal reizigers met 3% tussen 2011 en 2014. Het enige ‘positieve’ resultaat was de stijging van de kostendekkingsgraad van 14,9% tot 15,8%. Met andere woorden, de gebruikers betalen meer voor minder dienstverlening.

    Artikel door een buschauffeur uit maandblad ‘De Linkse Socialist’

    De huidige regering kondigde een nieuwe besparing van 115 miljoen euro tegen 2019 aan. Tegen 2019 zal De Lijn het dus met een kwart minder publieke middelen moeten doen in vergelijking met 2010. Aan de overheidssubsidies voor bedrijfswagens mag ondertussen niet geraakt worden volgens Bart De Wever. Dat vier keer meer publieke middelen aan bedrijfswagens worden gegeven dan aan De Lijn, maakt de politieke keuze vandaag duidelijk. Er wordt voor gekozen om files te organiseren, terwijl het openbaar vervoer afgebouwd wordt om het uiteindelijk verder te liberaliseren en privatiseren.

    Eerst de rendabiliteit, niet de diensten

    Om de rendabiliteit op te krikken, wordt gesnoeid in de dienstverlening. Zo verdwijnen veel belbussen in minder bevolkte gebieden. De belbus werd destijds onder meer ingevoerd als alternatief op het schrappen van reguliere lijnen. In de provincie Antwerpen blijven er van de 14 belbusgebieden nog vijf over. In april leidde dit tot een actie in Malle, veel vaste gebruikers van de belbus komen er uit zorginstellingen. De afschaffing van de belbus is voor hen rampzalig.

    De Lijn wil zich vooral richten op openbaar vervoer in stedelijke gebieden omdat dit rendabeler is. Maar nieuwe grotere trams en enkele nieuwe lijnen volstaan daar niet. In de spits zitten de voertuigen op veel lijnen overvol. De frequentie verhogen en extra bussen of trams inzetten, zou daar een oplossing voor vormen. Maar dat kan niet wegens te duur. Efficiëntie betekent voor de managers dat twee overvolle voertuigen beter zijn dan drie waarmee de reizigers comfortabel vervoerd worden.

    Personeel onder vuur

    De directeur-generaal van De Lijn, Roger Kesteloot, zegt dat er aan alternatieven wordt gewerkt. Er doken verschillende ideeën op: taxicheques, Uber, buurtbussen met vrijwilligers, … Al deze voorstellen zijn een aanval op de arbeidsvoorwaarden van het personeel. Kesteloot kijkt naar het Nederlandse voorbeeld, waar volgens de vakbond FNV Bondgenoten ondertussen meer dan 10% van de buschauffeurs in het openbaar vervoer vrijwilligers zijn.

    Alsof dit nog niet volstaat, stelde Kesteloot ook dat het personeel een tandje moet bijsteken. Hij wil het basisloon enkel garanderen als er meer flexibiliteit komt en bovendien wil hij deeltijdse aanvangcontracten. De werkdruk is al sterk gestegen. Een reportage van Volt op de nationale televisie bevestigde dat rij- en rusttijden onder druk staan, de reportage toonde chauffeurs die zeven uur zonder pauze aan het stuur zitten. Het ging vooral om chauffeurs bij pachters, private onderaannemers van De Lijn, maar als het van de directie afhangt wordt dit steeds meer de norm.

    Kapot besparen om dan te verkopen?

    In het parlementair debat over de komende beheersovereenkomst pleitte Marino Keulen (Open Vld) voor een versnelde liberalisering. Hij kwam vervolgens samen met Bart Somers pleiten voor een opdeling van De Lijn in een twintigtal regio’s.

    Ook hier wordt het Nederlandse voorbeeld gevolgd. Daar is het openbaar vervoer in regio’s opgedeeld waarbij in elke regio een privaat bedrijf de concessie uitbaat. De dienstverlening ging er fors op achteruit en de prijzen stegen snel. Bedrijven bieden scherpe prijzen tijdens de aanbestedingen, maar nemen er ook de boetes bij voor het niet nakomen van delen van het contract.

    Een andere structuur zal de dienstverlening niet verbeteren, daarvoor is er immers nood aan meer publieke middelen. Van de gemeenten die het financieel al moeilijk hebben, valt geen extra inspanning te verwachten. De gemeenten schroeven nu integendeel al hun tussenkomsten in de prijs van het openbaar vervoer terug.

    Strijd tegen liberalisering = strijd tegen de besparingen

    Deze regering wil de liberalisering en privatisering doorvoeren. Bpost en Proximus staan al in de vitrine. Alexander De Croo stelde dat dit voor de NMBS nog niet het geval is uit angst voor sociale onrust. Om een verdere afbraak te stoppen, loont een strijdbare opstelling.

    De besparingen vandaag zullen de dienstverlening afbouwen en het draagvlak voor een volledige liberalisering vergroten. Het is onderdeel van een besparingslogica waarbij openbare diensten en andere elementen van de levensstandaard van de gewone bevolking afgebouwd worden. De strijd tegen de liberalisering is onderdeel van de strijd tegen het volledige besparingsbeleid. We moeten met personeel en reizigers opkomen voor massale publieke investeringen in openbaar vervoer. Dat is meteen de enige manier om de mobiliteitsproblemen echt aan te pakken.

  • Geen minimale maar maximale dienstverlening!

    Nieuw actieplan tot het hele besparingsbeleid weg is!

    delijnNa de 100 miljoen euro die onder de vorige regering werd bespaard, doet deze regering er nog eens 115 miljoen bij tegen 2019.  De eerste gevolgen beginnen duidelijk te worden.  Reizigers betalen sinds 1 februari een pak meer. De werkdruk en de flexibiliteit gaan verder de hoogte in en de eerste aankondigingen van ritten die verdwijnen zijn er.

    PDF van dit pamflet

    De hakbijl in het streekvervoer

    Nadat in het streekvervoer bij vorige besparingsrondes heel wat gewone buslijnen werden geschrapt, gaan nu heel wat belbussen voor de bijl. Op zondag worden de ritten beperkt tussen 10 en 19u. Dit zou wel eens de stap kunnen zijn naar het volledig afschaffen van zondagbediening in meer landelijke gebieden.

    Basismobiliteit wordt vervangen door basisbereikbaarheid, een hol begrip waarvan niemand de inhoud kent. Voor heel wat mensen is het openbaar vervoer nochtans de enige manier om zich te verplaatsen. Het enige wat nog telt is de rendabiliteit, een goede dienstverlening is blijkbaar bijkomstig.

    De problemen worden doorgeschoven naar de gemeenten. Zo stelt directeur Kesteloot voor dat de gemeenten samen met De Lijn een systeem van buurtbussen organiseren. De Lijn stelt daarbij busjes ter beschikking en de gemeente zoekt vrijwilligers om ze te besturen!

    Als toetje krijgen de reizigers er nog een fikse prijsverhoging bovenop.

    Personeel zal overal het gelag betalen

    In een brief aan het personeel (18/12/14) rond de begroting 2015 garandeert Roger Kesteloot ons basisloon en werkzekerheid voor 2015-2016. Tegelijk wil men heel wat afspraken harmoniseren, lees: afschaffen of verlagen.  Ook wil de directie deeltijdse aanvangscontracten aanbieden voor enkele uren per dag, lees: hamburgerjobs invoeren. De arbeidstijd wil men “anualiseren”, lees: flexibeler werken zonder overuren te vergoeden.

    Daarnaast is er de constant weerkerende “productiviteits- of efficiëntieverhoging.” Buffertijden, rusttijden, onbeladen ritten, reservediensten, …  moeten er zoveel mogelijk uit. Tegelijk wil men de overuren tot een minimum beperken door op bepaalde plaatsen reserve/kandidaatchauffeurs nog flexibeler in te zetten. Dat dit niet enkel zorgt voor een fors verhoogde werkdruk, maar ook een verdere achteruitgang van de dienstverlening, daar liggen de Vlaamse regering en onze directie niet wakker van. De cijfers moeten gehaald worden!

    Negatieve spiraal zet de toekomst van ons openbaar vervoer op het spel

    In de brief aan het personeel stelt de directeur-generaal: “We moeten ook maatregelen treffen waarvoor we een beroep doen op jullie bereidheid om samen de toekomst van ons bedrijf veilig te stellen”. Uiteraard zijn we bereid om aan de toekomst te werken. Maar dit besparingsplan zet nu net de toekomst van ons openbaar vervoer op het spel.

    Sinds de vorige besparingsronde zijn de reizigersaantallen na jaren van stijging terug aan het dalen.  Met de forse prijsverhoging, de afschaffing van het gratis vervoer en het nog maar eens schrappen in het aanbod zal dit enkel verder afnemen. Zo liep het aantal reizigers in Hasselt na de schrapping van het gratis openbaar vervoer terug met 25% of 1 miljoen reizigers!

    Het is een beproefde methode om eerst openbare diensten vierkant te laten draaien door onderfinanciering en dan te privatiseren omdat de dienstverlening niet werkt.  Zover is het nog niet, maar de deur wordt al wel opengezet naar ‘alternatieven’ zoals een buurtbus met vrijwilligers achter het stuur, taxicheques of de shopping shuttle in Mechelen.

    Ons niet laten verdelen!  Actieplan voor een maximale ipv minimale dienstverlening

    De vorige besparingsrondes hebben we niet kunnen stoppen. Via overleg en onderhandelingen zijn de harde kantjes er toen afgevijld, maar de besparingen zijn wel doorgevoerd. Met 115 miljoen extra besparingen mogen we zelfs dat soort beperkte toegevingen vergeten.

    We zullen samen en massaal moeten reageren. Het is spijtig dat ACV en  ACLVB voorlopig niet meedoen met de algemene staking voor de openbare diensten, maar het is een goede zaak dat ACOD eindelijk het getalm heeft doorbroken. Waarop wachten de twee andere bonden om mee op de kar te springen? Met vriendelijk vragen zullen we er niet komen, de vorige besparingen hebben we ook niet kunnen stoppen door overleg…

    De betoging vandaag (24/3) kan een begin zijn van een degelijk actieplan met als volgende stap de algemene staking op 22 April.  Waarom nu al niet beginnen met een campagne op de werkvloer en naar de reizigers toe om hen te betrekken in de mobilisatie voor 22 april.  Dit kan besproken worden op personeelsvergaderingen om zoveel mogelijk collega’s mee te hebben.

    We mogen ons niet laten verdelen, als we regio per regio de strijd gaan voeren zal het veel moeilijker, zoniet onmogelijk zijn. Maar dit mag ook geen excuus zijn om dan maar niks te doen.  Tegelijk zullen we met alle sectoren van de openbare diensten en de privé samen de strijd moeten voeren tegen het volledige besparingsbeleid van onze regeringen. Waarom zouden de vakbonden van de openbare diensten de centrales van de privé sectoren niet oproepen om een nieuwe nationale betoging te organiseren in gemeenschappelijk front als aanloop naar een 48-urenstaking? Enkel zo kunnen we het hele besparingsbeleid wegkrijgen.

    Libre Parcours staat voor:

    •    Een massaal investeringsplan voor ons openbaar vervoer!
    •    Geen afbouw van de openbare diensten, geen privatisering en liberalisering, insourcing in plaats van outsourcing!
    •    Volledig herstel van de index, vrije loononderhandelingen en een minimumloon van 15€ bruto/uur
    •    Handen af van ons pensioen.  Herstel brugpensioen, vervroegd pensioen en eindeloopbaansystemen met ADV
    •    85% van de Vlamingen is voor een belasting op vermogens boven een miljoen euro.  Wij steunen dat en wensen er de nationalisatie onder democratische controle van de financiële sector aan te koppelen om kapitaalvlucht uit te sluiten.
    •    Nationalisatie van de sleutelsectoren van de economie onder democratische controle door de gemeenschap!
    •    De chaotische markteconomie en het private winstbejag bieden geen enkele garantie op een job. Voor een democratisch opgestelde en door de gemeenschap gecontroleerde planeconomie in een democratisch socialisme.

  • De Lijn: Muyters kan niet tellen, personeel is de pineut

    Vakbonden reageren met stakingsaanzegging tegen niet-naleven CAO

    19lijnDe drie vakbonden bij De Lijn dienden een stakingsaanzegging in die op 29 november afloopt. Tijdens het Paritair Comité voorbije donderdag deelde de directie mee dat ze zich niet aan de CAO 2013-2014 zal houden. Voor het afsluiten van die CAO had de Vlaamse regering immers een enveloppe van 7,2 miljoen euro voorzien voor 2014, maar nu blijkt dat de heer Muyters een rekenfout zou gemaakt hebben. Er is immers 1,2 miljoen euro tekort. Het personeel kan hiervoor opdraaien.

    In juni werd de CAO 2013-2014 gesloten bij De Lijn. Van in het begin maakte de Vlaamse regering duidelijk dat er voor 2013 geen enkele en voor 2014 een provisie van 7,2 miljoen euro was voorzien. De vakbonden hebben zich, met in het achterhoofd de loonstop, hierbij neergelegd en binnen dit kader een CAO gesloten.

    De belangrijkste punten in de CAO zijn één extra dag anciënniteitsverlof na drie en één na 30 jaar dienst en een niet recurrente resultaatgebonden bonus van 140 euro bruto op basis van een daling van het aantal arbeidsongevallen. Daarnaast staat er nog een verlenging van de geldelijke loopbaan in (nu tot 29 jaar) met en halve biënnale na twee jaar, verhoging fietsvergoeding en enkele andere kleinere punten.

    Bij het punt ‘Lijnwerk’ staat letterlijk “Indien na bekostiging van bovenvermelde maatregelen in de cao-provisie 2014 nog ruimte beschikbaar is, zal dit restbedrag aangewend worden voor sociale voorzieningen ten voordele van het personeel.” Er werd tijdens de onderhandelingen berekend dat het restbedrag ongeveer 2 miljoen euro zou bedragen. Het ziet er dan ook naar uit dat de 1,2 miljoen van het bedrag van Lijnwerk zal worden gehaald.

    Directie en Vlaamse regering schuiven zwarte piet naar elkaar door. Enkel consensus over wie gaat betalen

    Tom Van Der Veken, woordvoerder van De Lijn, stelde in de pers “De Lijn heeft altijd gezegd dt de cao wordt uitgevoerd, op voorwaarde dat de provisie er is”. Nochtans staat dit niet in het akkoord over de cao. Wat er wel in staat is: “De Vlaamse regering voorziet voor het afsluiten van een nieuwe CAO bij De VVM-De Lijn in begrotingsjaar 2014 een recurrente opstap van 7,2 miljoen euro.” Er staat nergens in dat dit een voorwaarde is ter uitvoering van de overeenkomst tussen de directie van De Lijn en de vakbonden.

    Muyters verdedigt zich. Hij stelt dat het helemaal geen rekenfout is, maar de 1.285.000 euro die tekort is voor 2014, zou al uitbetaald zijn in 2013. Nochtans is er geen enkele maatregel in de CAO die ingaat voor 1 januari 2014. Indien dit klopt, kunnen we ons afvragen waar dit geld naartoe is. Kan Muyters dan ook, net als De Lijn, open kaart spelen en aantonen wanneer en wat er met dit geld gebeurd is?

    Het is duidelijk dat de Vlaamse regering en De Lijn de zwarte piet naar elkaar willen doorschuiven. Maar even duidelijk is de consensus tussen beiden om dit door het personeel te laten betalen. Het is trouwens niet de eerste keer dat het personeel bij De Lijn moet opdraaien voor de fouten van anderen. Toen na de eerste besparingsronde bleek dat er een rekenfout van maar liefst 25 miljoen euro gemaakt werd bij de contracten bij de pachters, is de directie dit gaan zoeken bij personeel en door de vermindering van de dienstverlening. Het personeel en trouwens evengoed de collega’s die bij de pachters werken, hebben ervoor mogen opdraaien. Veolia en co hebben 25 miljoen in hun zakken kunnen steken.

    Sociaal overleg heeft gefaald, enkel door actie zullen we stappen vooruit zetten

    Na het paritair comité waarop dit werd bekend werd gemaakt, dienden de drie vakbonden meteen in gemeenschappelijk vakbondsfront een stakingsaanzegging in die op 29 november afloopt. ACOD stelt voorlopig op geen enkel niveau nog afspraken te maken of CAO’s te ondertekenen zolang deze CAO niet gehonoreerd wordt (al zal er wel verder onderhandeld worden in het kader van ‘De Lijn van de toekomst’). Dit is de enige manier om hier tegenin te gaan. Het zal er dan ook op aankomen om, indien nodig, de stakingsdreiging in effectieve actie om te zetten als de directie niet terugkomt op haar voornemen. Maar het zal eveneens belangrijk zijn dat de directie het duidelijke signaal krijgt dat het niet afgelopen zal zijn na één stakingsdag. Wij pleitten hier niet voor een staking tot de finish, maar we moeten vermijden dat de directie een staking uitzweet om dan verder te gaan met de orde van de dag.

    De vakbonden mogen vandaag enkel nog mee aan tafel zitten om de besparingen, reorganisaties en andere maatregelen op en zo goed en ‘sociaal’ mogelijke manier mee door te voeren. Bij de eerste besparingsronde stelde Hilde Crevits dat het ging om “snoeien om te groeien”. De maatregelen waren nog maar amper doorgevoerd, of het volgende besparingspakket lag al klaar. Hetzelfde verhaal bij de reorganisatie in het kader van ‘De Lijn van de toekomst’. In juni kwam de directie plots met een uitgewerkt plan tot reorganisatie op de proppen, waarbij een verregaande centralisatie wordt doorgevoerd en enkel de zogenaamde ‘kerntaken’ nog in de entiteiten blijven. Ondanks enorme gevolgen voor de bedienden o.a. in de diensten personeel, boekhouding en financiën en de latere gevolgen voor de rest van het personeel, mogen de vakbonden enkel mee rond de tafel zitten om de voorwaarden te onderhandelen en te zorgen voor een ‘sociale’ toets.

    Directie bereidt zich voor op confrontatie, wij moeten hen een stap voor zijn!

    Directeur personeelsbeleid Sonia Frey heeft al duidelijk gemaakt dat ze een soort “eenheidsstatuut” voor de chauffeurs wil creëren. De arbeidsvoorwaarden en statuut van chauffeurs verschilt immers van entiteit tot entiteit en zelfs binnen entiteiten zijn er verschillen. Tegen 2016, wanneer het nieuwe computerprogramma (SAP) wordt ingevoerd, moet dit rond zijn. Hiervoor zullen maar liefst 200 CAO’s moeten worden aangepast. Uiteraard zijn wij niet tegen een gelijkschakeling, maar dan wel met de beste voorwaarden voor iedereen en niet omgekeerd. Frey, samen met heel de directie, is zich hierop aan het voorbereiden. Ze zullen ook hier de vakbonden ongetwijfeld zien als een partner om dit op een ‘sociale’ manier door te voeren, al zal er zeker en vast wel rekening gehouden worden met x-aantal stakingsdagen.

    Wij zullen ons ook moeten voorbereiden, het zal noodzakelijk zijn om een krachtsverhouding uit te bouwen. En hier zal de eerste stap deze CAO zijn. Hoe harder en meer vastberaden we hier reageren, hoe sterker we erna zullen staan. Het zal niet enkel via sociaal overleg zijn dat we onze toekomst kunnen veilig stellen. We zullen een grens moeten trekken, anders zullen de besparingen en sociale afbraak nooit stoppen. Door indien nodig in actie te gaan om onze CAO te verdedigen, en een duidelijke neen tegen elke verdere besparing of sociale afbraak. Indien het effectief tot een staking komt, kan het een idee zijn om dan in alle entiteiten personeelsvergaderingen te organiseren om die discussie met alle collega’s te voeren. Want voor onze toekomst zullen we moeten vechten!

    Libre Parcours is een website gemaakt voor en door strijdbare syndicalisten en werknemers, wil u op de hoogte blijven? Schrijf u dan hier in op onze nieuwsbrief.

  • De Lijn: spiraal van meer betalen voor minder diensten

    Afbouw stoppen met campagne voor massale publieke investering in gratis en degelijk openbaar vervoer

    Wat reizigers en personeel al langer wisten wordt nu ook bevestigd met cijfers. Het aantal reizigers daalde op 2 jaar tijd met 7 miljoen naar 544 miljoen, het aantal overvolle voertuigen steeg van 543 naar 615, amper 51% reed op tijd en de klachten over de gevolgen van de besparingen bij de Vlaamse ombudsman schoten de hoogte in. Directeur-generaal Kesteloot stelde vorige week in De Standaard terecht dat extra besparen niet meer mogelijk is. Maar daar tegenover plaatste hij dan wel een prijsverhoging. Iedere besparing op kap van het personeel treft ook de reizigers en vice versa. Het is onderdeel van een neerwaartse spiraal.

    De directie van De Lijn doet er alles aan om de slechte cijfers onder de mat te vegen. Nochtans blijkt ook uit een eigen enquête van De Lijn dat de tevredenheid bij de reizigers afnam van 77% naar 63%. De directie stelt dat dit toe te schrijven is aan de onzekerheid over de geplande wijzigingen. En nog: “daarbij werden de ondervraagden ongetwijfeld sterk beïnvloed door de beeldvorming in de pers.” Volgens de Vlaamse ombudsman daarentegen is de stijging van het aantal klachten toe te schrijven aan de gevolgen van de besparingen. Vorig jaar steeg het aantal klachten met 3.000 tot 34.629.

    De cijfers geven inderdaad een vertekend beeld. De hoofdbrok van de besparingen op de dienstverlening kwam pas in de loop van het jaar. In Antwerpen, de grootste entiteit, gebeurde dat pas in september. De gevolgen van de laatste besparingsronde zijn dus nog maar gedeeltelijk zichtbaar in deze cijfers.

    Besparingslogica leidt tot negatieve spiraal

    In de beheersovereenkomst 2010-2015 formuleerden de Vlaamse regering en De Lijn heel wat mooie doelstellingen. Zo moest het aantal reizigers tegen 2015 met 15% stijgen, het aantal overvolle trams en bussen moest halveren en de stiptheid moest fors vooruit gaan. Dat klinkt mooi, maar zonder de nodige middelen blijft het bij holle woorden.

    Vandaag gaat het de andere kant uit en dreigt De Lijn door de besparingslogica in een negatieve spiraal te geraken. Iedere besparing leidt tot ofwel een afbouw van de dienstverlening en/of een daling van het aantal reizigers. Het resultaat is doorgaans een daling van de inkomsten, waarop nieuwe besparingen volgen.

    Het einde van de besparingen is nog niet in zicht. Zo moet het personeelbestand bij de bedienden en technische diensten met 6% omlaag tegen 2014 en blijven de middelen voor exploitatie bevroren, ondanks de stijgende kosten. Omwille van deze onderfinanciering door de Vlaamse regering wil Kesteloot nu een prijsverhoging.

    De directeur-generaal van De Lijn wil een stijging met 4,6% van de inkomsten uit bijdragen van de reizigers. Hoe dat exact ingevuld wordt, laat hij aan de Vlaamse regering over. Die zou in principe tegen Pasen een beslissing nemen, maar dat is weinig realistisch omwille van de meningsverschillen. Het principe van een grotere bijdrage door de reizigers wordt niet betwist, wel is er discussie over welke reizigers meer moeten betalen. CD&V en N-VA willen een bijdrage voor 65-plussers die vandaag gratis reizen. N-VA wil overigens nog verder gaan en alle sociale abonnementen afbouwen. SP.a wil het gratis vervoer voor 65-plussers en de sociale abonnementen behouden en wil de factuur naar de andere reizigers doorschuiven. De reizigers werden bij de vorige besparingsronde getroffen door een vermindering van de dienstverlening. En nu zouden ze voor die afgebouwde dienstverlening meer moeten betalen.

    Hoe ‘rendabel’ is rendabel genoeg?

    Alle traditionele partijen gaan mee in de idee dat de kostendekkingsgraad fors omhoog moet. De kostendekkingsgraad is het aandeel van de bijdragen van reizigers in de volledige kost van de dienstverlening. Momenteel bedraagt deze 15,3%. Dat betekent dat de prijzen voor de reizigers moeten stijgen en/of dat er verder bespaard moet worden. Mobiliteit wordt niet als een basisrecht en openbare dienst gezien, vanuit de dominante neoliberale logica moet De Lijn een rendabel bedrijf zijn. Dat betekent dat de kostendekkingsgraad omhoog moet, maar wanneer zal het genoeg zijn? Als de reizigers de volledige kost betalen?

    Om een aantal snelbussen vanuit Limburg naar Antwerpen en Brussel te behouden, heeft De Lijn daar een prijsverhoging doorgevoerd om 90% van de kosten te dekken vanuit de bijdragen van de reizigers. Hierdoor is de prijs voor een jaarabonnement op deze snelbussen opgelopen tot bijna 2.000 euro! Even terzijde: de overheden in dit land geven meer uit aan het subsidiëren van bedrijfswagens dan aan De Lijn. Dat is een politieke keuze.

    Voor een massale investering in gratis en degelijk openbaar vervoer!

    Als de Vlaamse regering en De Lijn de doelstellingen uit de beheersovereenkomst tegen 2015 willen behalen, moet met de besparingslogica gebroken worden. Het ziet er echter niet naar uit dat de gevestigde partijen en hun managers hun ingebakken neoliberale dogma’s zomaar zullen laten varen.

    Nochtans zijn de doelstellingen in de beheersovereenkomst niet ambitieus genoeg. Openbaar vervoer is niet alleen een dienstverlening waarmee mobiliteit voor iedereen toegankelijk moet zijn, het is ook een ecologische noodzaak. Volgens het Europees Milieuagentschap leidt vervuiling door vrachtwagens en personenwagens in ons land alleen op tot een gezondheidskost van 2,8 miljard euro per jaar! Volgens het agentschap sterven jaarlijks 350.000 Europeanen vroegtijdige door de uitstoot van fijn stof en stikstof. Luchtverontreiniging leidt jaarlijks tot drie miljoen extra ziektedagen in Europa.

    We moeten breken met de besparingslogica die leidt tot een negatieve spiraal van afbouw van dienstverlening en verhoging van de tarieven waardoor reizigers afhaken en vervolgens de dienstverlening opnieuw wordt afgebouwd. Deze logica leidt uiteindelijk tot een privatisering van het openbaar vervoer waarbij mobiliteit een commerciële aangelegenheid wordt om de winsthonger van kapitaalgroepen te dienen.

    Zoals de Amerikaanse filosoof en professor Noam Chomsky terecht opmerkte: “Als je iets wil privatiseren en met de grond gelijk maken, is het een standaard methode om het eerst te onderfinancieren zodat het niet meer degelijk werkt, mensen ontevreden zijn en een privatisering aanvaarden. Dat gebeurt met de scholen. Ze krijgen te weinig middelen, waardoor ze niet goed werken. En dan aanvaarden mensen een vorm van privatisering om uit de chaos te geraken.” Dit is een goede omschrijving van wat er met ons openbaar vervoer gebeurt.

    Om deze ontwikkeling te stoppen, zal het niet volstaan om de regeringen vriendelijk te vragen om de neoliberale logica achterwege te laten. Er is nood aan een brede campagne van personeel en reizigers om vanuit het ongenoegen tegenover de gevolgen van het besparingsbeleid op te komen voor een alternatief.

    Enkel een massale investering in gratis en degelijk openbaar vervoer kan een reële weg vooruit aanbieden. In Tallinn, de hoofdstad van Estland, is het openbaar vervoer sinds begin dit jaar gratis. Wie geregistreerd is als inwoner van de stad kan gratis op de bus en de trein. In januari daalde het gebruik van auto’s met 10% en steeg het gebruik van het openbaar vervoer met 10%. Ook bij ons zijn er voorbeelden zoals in Hasselt. De wijze waarop mobiliteit en transport worden georganiseerd, is een kwestie van een politieke keuze. Laten we de wegen verder vol slibben met vervuilende wagens en camions waarbij de gemeenschap met de kosten op vlak van infrastructuur, gezondheid,… wordt opgezadeld? Of investeren we in de uitbouw van het openbaar vervoer – zowel goederentransport als personenvervoer, zowel treinen als bussen – door het aanbod uit te breiden en het voor iedereen toegankelijk te maken?

    Een dergelijke campagne kan reizigers en personeel verenigen en biedt een antwoord op de verdeel-en-heersretoriek van de directie van De Lijn en de Vlaamse regering die reizigers en personeel kunstmatig tegenover elkaar plaatsen, terwijl ze beiden de dupe zijn van het besparingsbeleid.

  • Nood aan actieplan van personeel en reizigers tegen de afbraak van het openbaar vervoer

    We gaan binnenkort het vierde besparingsjaar bij De Lijn in. Eind dit jaar zullen er 350 jobs minder zijn. De reizigersaantallen beginnen af te nemen, de dienstverlening gaat er met rasse schreden op achteruit, de werkdruk wordt onhoudbaar. Tegelijk wordt ook bij het spoor bespaard op dienstverlening.

    Pamflet van Libre Parcours PDF

    Na de besparingen in 2010 en 2011 beloofde minister Crevits dat er niet meer gesnoeid zou worden. Niets is minder waar. Dit jaar moet er 60 miljoen euro bespaard worden als gevolg van de onderfinanciering en blunders met de facturen van private pachters. De dotatie voor 2013 wordt nogmaals met 4,4 miljoen euro verlaagd. De stijgende kosten worden bovendien niet gecompenseerd. De komende jaren zullen de regeringen opnieuw miljarden zoeken om te besparen. Het openbaar vervoer zal daarbij eens te meer in het vizier liggen. Daar zijn alle regeringspartijen (zowel federaal als regionaal) het over eens. De besparingen leiden tot een vicieuze cirkel van afbraak. De slechtere dienstverlening en dalende reizigersaantallen maken het de Vlaamse Regering gemakkelijker om bij komende besparingsronden nogmaals bij De Lijn te passeren.

    Als er een bank in de problemen komt, dan vinden de regeringen zonder veel moeite miljarden. Als het gaat om de verdediging van de winsten van een kleine elite, gelden andere regels dan voor de bescherming van een openbare dienstverlening aan de gewone bevolking of voor de bescherming van het personeel. Meer nog, het openbaar vervoer (en onze levensstandaard en sociale bescherming in het algemeen) wordt opgeofferd om de factuur van hun crisis te betalen.

    Naar een actieplan!

    De afgelopen weken waren er verschillende ‘reizigersvriendelijke’ acties in combinatie met overleg over de besparingen. Hier en daar werden wat harde kantjes van de maatregel weggevijld. Maar de besparingen zijn ondertussen wel doorgevoerd met alle gevolgen vandien.

    Met verschuivingen van middelen zouden we een kleine stap vooruit kunnen zetten, zo is de 13 miljoen euro voor externe consultancy overbodig en kan dit geld beter aan degelijke dienstverlening of aan de broodnodige investeringen in technische diensten worden besteed. Maar hiermee alleen zullen we er niet komen.

    We juichen het toe dat de vakbonden vandaag een actiedag organiseren en ook proberen om reizigers bij de acties te betrekken. We hebben met personeel en reizigers inderdaad dezelfde belangen.

    Om extra middelen af te dwingen, is georganiseerd verzet van personeel en reizigers nodig. Het zal er op aankomen om van deze betoging een beginpunt te maken om het verzet te organiseren. Daartoe zal er een degelijk actieplan nodig zijn, een actieplan dat wordt bediscussieerd op personeelsvergaderingen en gekoppeld wordt aan informatie- en mobilisatiebijeenkomsten met en door reizigers. Om in strijd te gaan, moeten we een maximale betrokkenheid van personeelsleden bekomen. Dan is het ook gemakkelijker om een publieke campagne te voeren onder reizigers en naar de publieke opinie toe. Op de media zullen we daarvoor niet moeten rekenen.

    De besparingen bij De Lijn zijn geen alleenstaand gegeven. Er zijn tekorten op zowat alle vlakken: van kinderopvang over plaatsen op school, sociale huisvesting tot bejaardenzorg. In alle openbare diensten wordt gesnoeid. Onze levensstandaard wordt onder vuur genomen door aan onze lonen, index en uitkeringen te morrelen. Alle fabels over lastenverlagingen en looninleveringen die jobs opleveren, werden doorprikt bij Ford Genk. Daar heeft het personeel 12% ingeleverd om een paar maanden later op straat gezet te worden.

    De besparingslawine wordt steeds groter naarmate ze op dreef komt. Het komt erop aan om ze te stoppen vooraleer we ook hier Griekse toestanden kennen.

     

    Steun van Vlaams Belang?

    Het VB verklaarde deze betoging te ondersteunen. Dat is vreemd. Op 29 februari 2012 pleitte VB-kopman Dewinter in het Vlaams Parlement nog voor hardere besparingen op het openbaar vervoer. Hij stelde toen verontwaardigd dat “aan de linkse hobby’s in (…) het openbaar vervoer” niet werd geraakt. Van een anti-vakbondspartij voor wie het openbaar vervoer “een linkse hobby” is, moeten we geen oprechte steun verwachten…

  • Halt aan de besparingen! Betoog mee voor extra middelen voor een degelijk en kwaliteitsvol openbaar vervoer!

    Op 1 september gingen in Antwerpen de besparingsplannen, onder de noemer ‘Antwerpen Tramstad’ in. Ondanks de ‘goed-nieuws-show’ van De Lijn, hebben we ondertussen kunnen kennis maken met de gevolgen. Langere reiswegen, afgeschafte buslijnen, overvolle bussen en trams, bussen die niet komen opdagen,…

    Aangezien Antwerpen een tramstad moet worden volgens De Lijn, worden heel wat buslijnen afgeschaft of aan elkaar gekoppeld. Gevolg is niet alleen dat er veel tijd verloren gaat door overstappen, maar ook de reiswegen worden soms een pak langer. Wij zijn niet principeel tegen het vervangen van bus door tramlijnen, maar dan moet dit wel een verbetering zijn. Ondanks de titel ‘Antwepen Tramstad’ zien we dat op verschillende lijnen de tramfrequentie verminderd is en, door het beperken van buslijnen tot aan de rand van de stad, trams dagelijks overvol zitten. De vakbonden verwoorden het in hun pamflet als volgt: ‘Kippen in een legbatterij hebben in verhouding recht op meer plaats dan een reiziger in tram en bus!’. Alsof dit nog niet genoeg is, zien we dat door de besparingen bij oa de technische diensten, de voertuigen en het materiaal steeds minder in orde zijn. Meer dan eens komt bus of tram niet opdagen omdat er niet genoeg rijvaardige voertuigen zijn.

    Het is onbegonnen werk om alle getroffen lijnen op te noemen. Zoals het eveneens onbegonnen werk is om alle actiegroepen/petities/acties rond een bepaalde lijn op te sommen. De vakbonden bij De Lijn hebben het afgelope jaar geprobeerd met overleg en ‘reizigersvriendelijke’ acties de besparingen tegen te houden. Maar zowel de Vlaamse regering als De Lijn zelf hadden hier geen oren naar. Aangezien dit niet gelukt is, zal wordt er op woensdag 28 november een betoging georganiseerd, gekoppeld aan een staking. De reizigers worden eveneens opgeroepen om mee te betogen. Het wordt dan ook tijd dat personeel en reizigers hun krachten bundelen en samen de strijd aangaan voor een degelijk en kwaliteitsvol openbaar vervoer.

    Politici zullen weer roepen dat het een schande is dat het openbaar vervoer staakt en de reiziger gegijzeld wordt. Over hypocrisie gesproken! Het zijn net deze politici die verantwoordelijk zijn voor de besparingslogica en de achteruitgang van het openbaar vervoer. Door hun beleid zijn er een pak reizigers die nooit meer op het openbaar vervoer kunnen rekenen.

    Een stad als Antwerpen (en bij uitbreiding heel de provincie) heeft recht heeft op een snel, efficiënt en betaalbaar openbaar vervoersnetwerk met zoveel mogelijk milieuvriendelijke voertuigen. Enkel op deze manier kan de mobiliteitsknoop worden opgelost. Uiteraard heeft dit zijn prijs, err moeten dan ook duidelijke keuzes gemaakt worden. Banken krijgen zonder veel moeite, miljarden euro’s toegestopt. De winsten die ze maken houden ze wel voor zich. Zo moest de Belgische regering onlangs nogmaals 2,9 miljard extra toestoppen aan Dexia. Meer dan 3 maal het volledige jaarbudget van De Lijn!

    Wij willen de reizigers dan ook oproepen om mee te komen betogen samen met het personeel en vakbonden. Het zal enkel zijn door ervoor te vechten dat we een rem kunnen zetten op de besparingen en extra middelen afdwingen. Laat deze betoging een startpunt zijn waar personeel en reizigers zij aan zij vechten voor degelijk openbaar vervoer.

    Afspaak: Woensdag 28 November, 14u Rooseveltplaats